Protesta. E pra unë isha në protestë. Po mirë e këndshme. Gjithë ai entuziazëm.
Po vonë shumë vonë megjithëse nuk ishte shumë vonë. Po atë të mërkurë pasdite vere ti kishe tre orë që i thoje vetes ja se do perëndojë tani. E në fakt përqafimi i ngrohtë i diellit merrte ngjyra gjithmonë e më prej të Monesë në ngrohtësi të portokallinjtë, por prap të shkrinte.
Depërtoj unë, deri mu përballë derës, përbrinjë me strehën e artistit gjerman që Rama e bindi me mirënjohje ta dhuronte veprën e vet për kryministrinë tonë, apo si i thonë ndryshe këshill i ministrave.
Vapë në fakt. Shumë vapë.

       Rama thotë pa mua nuk mund të mbahet ngritur një strukturë unitare që garanton ushtrimin e vullnetit qeverisës për ata njerëz që kanë interesa e angazhohen si në rastin konkret. Socialistët thonë amin o padishah që si Zkënderbe lufton kundër vetes dhe fiton për të gjithë ne. Dhe kujtojnë çka shkruhej në rublat e rusëve kur i faleshin Kanit të madh: “që rroftë përgjithmonë!”
Por kjo frikë nga pluralizmi të nervozon. Fuck unitet. Ç’farë partie socialiste?.
Kam një ministri!, - thuaju - Shokë te lokalitetit hajde bëjmë partinë socialiste agrare, me shtrirje Kutalli, Divjakë e ishuj deri në Zadrimë. Ne fitojmë kaq lekë. Nëse imponohemi me tarifa doganore dhe me qit pare ma shumë prej serave tona është mirë. Do mbështesim universitetin bujqësor, ku do çojmë kalamajt dhe pastaj rrethohemi me mur. Kështu lind edhe partia e urbanizmit post-oriental. Këtu do bajm park për të lujt kalamajt ik e ndërto atje m’at’anë, ky është plazh, ik! Duhet të jetë baza që riorganizohet. Çunat e tjerë do kenë partinë e vet e do negociojnë dënimet. Kto që merren me kompjuterin, birin e tij artificial dhe mbështesin interesin e vet dhe të popullit dhe kështu me kujdes.

Do ngrihet ndoj Tërmet a Agim me ndonjë thellësi jugor-qëndroro-perëndimore ose edhe lindore,  anej, e të merr dy deputetë e të këput brinjën e fundit, siç bëri zoti kur krijoi gruan dhe pastaj prej saj gjithë njerëzit e tjerë. Dhe veriore. Dhe kushedi, merr e ja prish ment fukarasë me ndonjë Allah që i flet në gjuhë me kumbim të arit shtrirë e bërë dajre.
Sala do ta bëj një surprizë një ditë dhe demokratët do lëshohen si shqiponjat, secili në lokalitet duke shumëzu NardNokën me 76 herë plus tre në fuqi të katërt. Një lider për demokratët është larg mendsh. Po çunat i dinë zyrat edhe nuk ka asnjë të keqe me luftu për ministrinë tate. Ata janë të gjithë socialista po qe nevoja. Pastaj po erdhi puna edhe dy deputetë janë plot. Ti bën aleancat e tua, këtu bashkëpunon aty bashkëpunon, nuk i shpërndan njëri të gjitha. Kryeministri ikën e vjen nëpër aleanca, është vetëm një punë pak më e mirë.  
Rroga është e mirë, po nuk rrodhi do pikojë, pesë deri në 55 në fuqi të 788 lekë mënjanë i ke, e mira në marrëdhënie me kriminelët është se pabesia është e pranueshme. Dhe ti je me shtetin se ti je shteti. Ti shokët i ke ndihmu dhe do i ndihmosh gjithmonë. Ushtri e polici po vjen me bollik. Se e ka ba njet edhe Trumpi, që ka edhe dy vjet qeverisje dhe na ka në vëmendje që i paçim uratën. Vetëm se do vonojë dhe pak.
Shqipëria kërkón revòlucion!
 
Kosova, nga ana tjetër mu në mes të një emancipimi politik. Opozita në Kosovë ka krijuar për vete një pozitë të tillë ku zgjidhja politike është e  vështirë.. Tre palë zgjedhje. Në 18 muaj, a më pak.
Kurti mu në mes të ëndrrës së tij patriotiko quazi-shkencore veriore përballet me pamundësinë për të gjetur një aleat. Thërrmimi kosovar e zgjon. Jo nuk mund të konkurrojmë në peshën 49% sepse ne jemi në konkurrimin për peshën 23 përqind thotë opozita që në aleancën e vet nuk është aq e artikuluar. Unë jam më i forti. Unë jam më i forti, - thotë prap Kurti, por jehona e tij vjen e mbytur nga largësitë ...
Gjithësesi qeverisje e tij vazhdon dhe mbetet në gjendjen e një mbajtje të pozitës për të siguruar vazhdimsinë derisa të zgjidhet situata me legjitimitetin e nevojshëm.
Pastaj po të lëshohemi më largë në veri perëndimor e lindor gjejmë Vuçiçin dhe shokët e tij hungarezë e gjithë linja post habsburge e gjeopolitikës rajonale që europianizohet me furi në digë sllave. Me protesta dhe ndryshim.
Protesta po ju favorizon.  Ç’farë shqetësimi tjetër keni?
 
Pak më vonë në protestë erdhi Edi, që do të ishte edhe guida ime në protestë.
Edi nisi me një këshillë telefonike. “Fjalimet mund t’ju lodhin pak dhe shtyhuni më andej nga bulevardi në anë të piramidës, se aty më të djathtë me kryesisë së kuvendit dhe këshillit të ministrave zëri është kaq qendror sa të lodh.
Po unë durova dhe dëgjova një nëne, që nuk kishte marrë shpërblimin e nevojshëm për një pronë që ish marrë në përdorim a pronësi prej një tjetri. Një emigrant që kish gjetur kohën e kish udhëtuar tre herë, duke përballuar një mal me shpenzime e parehati. Dhe Sazan Guri që u nis në drejtim të drejtë dhe shkoi në drejtim të pasitur.
Aty janë edhe organizatorët me denoncime zëlarta dhe thirrje për ndëshkim që janë brohorima dhe sjellin zë.
Me Edin u futëm në protestë ku kishte disa njësi të mobilizuara.
Grupet janë prej shoqërie civile deri gjithandej. Nuk jam autorizuar ta referoj gjithë interpretimet e përfshira, por aty ka gjithfarsoj njerëzish, ja psh.: flamingot i bien daulleve e mbajnë në duar flamingo poliesteroli, Lubonja në prapavija. Lëvizja Bashkë. Demokratë, ojq,  qytetarë, deri edhe lugmbajtës të rektoratit socialist, dikush thotë këtu duhet të konfrontohemi me dhunë, dikush thotë dil pak aty, një tjetër kujdeset për praninë e fëmijëve, një tjetër organizon dhe udhëheq marshimin.
Grupe pune që kanë ‘job-description’ të shkruar prej neotrockistit çekist pacifist që u kalit në revolucion të tetorit dhe e zuri dimri përkrah gjinkallës, të cilën e hëngri, kur milingonat i thanë jo.
 
Këto lëvizjet jo-politike janë të majta apo të djathta?
Apo karashtisuar ashtu në nevoja bazike që nuk lidhen me fjalor politik të stërhollimeve teorike që gjithsesi nuk i merr vesh njeri? Po të paktën të shpëtojë natyra dhe pronësia jonë mbi të.
E aty rikthehemi në etimologji ku na duhet të gjejmë prova se jo-ja tek përemri pronor jonë nuk është e njëjta me jo-në që mohon.
 
A ishte pak e ngutur pyetja ime e mësipërme, që nuk ka asnjë shqetësim tjetër?
Shqetësime të tjera ka plot. Elita politike e partisë është e centralizuar në kryeqytet. Ndërkohë që një centralizim tjetër po ndodh. Po heqin bashki.
Qyteti po ndërtohet në një gati kaos. Sheshe të rrethuar. Mielli i bukës është i cilësisë së ulët. Aksidentet ndodhin me furi. Para e para. Legjislacioni ashpërsohet e në ngut askush nuk e merr vesh e shembuj të tjerë plot e për plot kot e më kot.
Një vizion brutalist. Mbi pejsazh të lezetshëm mesdhetar..
Një galeri e hapur për shumë njerëz me qëndrim të përhershëm.
Kapitali politik i protestës marrë prej askujt, mbahet i fshehur diku. Një përfaqësi që se ka njeri
Por, fjala ishte që po të ketë një decentralizim kaq të madh, prej mungesës së unifikuesit të madh që garanton fitoren e përgjithshme, nuk do arrijmë dot aleanca qeverisëse. Dhe kjo mund të jetë e vërtetë, populizmi është një rrezik real. Ndonjë influencues kot e më kot që ndikon me qindra e mijëra për dobi të dëmshme. Mbledh 4 vota me shokët e vet, që janë të gjithë çuna për s’mari.
Ne jemi njerëz fare të ç’interesuar. Ne që tani kemi gjysmën e Portokallisë në menaxhim të pronës apo interesit kombëtar privat me qëllime përfitimi. Rama gjithmonë ka treguar traptalljen e vet me lista deputetësh. Kujtojmë një zonë që gëzonte pensionin në heshtje prej shumë kohësh, një çupë që nuk e dimë mirë se kush është dhe një tjetër që e kemi parë ca më shumë në medjan virtuale.
Dhe ai kujtoi se e çertifikoi si qasje, por kjo është shumë largë të vërtetës.
Ne do t’ja kalojmë Kurtit dhe serbëve dhe hungarezëve. Në shembullin e belgëve ne do zgjedhim njeriun aty në popull. Dhe fuck, central government, apo si i thojnë radikalët e djathtë të qifsha pushtetin ekzekutiv.
Mu në pushtet. Që është edhe një ministri apo bashki.
Bashkitë e shkrira në atdhe janë edhe një erozion në trullin politik ku kultivohet demokracia. Politika largohet dhe po bëhet një biznes kryeqytetasish. Zhvendoset lidhja politike e politikës qendrore me atë lokale, drejt qendrës. Ky i gjithfuqishëm çentralizon pushtetin. Ngrihuni.  
Një pushtetar më i fuqishëm gati-kryeqytetas është më i paarritshëm, i panjohur. Rri gjysmën e kohës në Tiranë në tutelë administrative vetjako-rrethanore me kryeministër në qendër.
Por qendra jemi ne! Dhe pa qendër zhduket shpresa për mrekulli hyjnore të qarkut që e ka si vdekja - thotë lidershipi teknik i partisë.
Amin thonë të gjithë se dihet që shoqëria ka prani të shtuar rreziku në të tilla raste. Edhe fundja po nuk u mor vesh njëri nga ne që ka mbështetjen e të gjithëve ne kush mund të merret vesh? Të fshijnë. Jo more. E thamë edhe më lartë. Shteti.
Për më tepër, ka nivel tjetër nivel mobilizimi rajonal e gjeopolitik tani.
Po ndizet një linjë rivalitetesh rajonale.
Arabia Saudite po armatoset me armë bërthamore, ndërkohë që Irani ka vënë 7 male në një grykë.
Turqia. Europa e Amerika dhe i vwllai Izaeli. i familjes semite tw Abrahamit qw hante mish gjengji sa herw ja kishte qejfi. Pra duhet të flasim me dikë që mban timonin. Një lider. Një Zelensk.
 Pa prijës nuk bëhet kjo punë. Se është shumë i madh presioni. Një njeri duhet të mbajë presionin. Digat e mira e çajnë rrjedhën me pikë të mprehtë. Me teh.

Po jo o njeri.
Llogari,! dhe po s’qe ti më mirë mos qoftë asnjë njeri, përveç atij që je dhe ti. Aty vota.
Shqiperia kerkon revolucion?
Edhe ule mor zotëri këtë flamur të tepërt aty, me flamur në shpatulla, me të kuqen e tërbuar dhe të zezën që e njohin të gjithë. Edhe pa ndonjë dobësi tw madhe që ta dimë.
​Me bollëk. Po ndillni të djathtën e njohur? Do klonojmë Melonin për tetë vitet e ardhëm? Meloni nuk duket aq keq në fakt, por na duhet një periudhë pa shumë stabilitet.
Tetë kryeministra në 11 vitet e ardhshme. Pastaj do fillojmë prap kërkimin e një figure unifikuese.

Për të interesuarit në lëm të marrëdhënieve ndërmes vendeve të huaja, apo të jashtme dhe ata të marrëdhënieve ndërkombëtare natyrisht, ka pasur ngjarje kohëve të fundit. Lloj lloj ngjarje.
Já, unë për vete, fare rastësisht, bie në lajmin se amerikanët paskan paraqitur në kongres një raport për mënyrën se si po shkon njëfarë Akti ligjor që Kongresi paska kaluar vitin e kaluar, Akti i demokracisë dhe prosperitetit në Ballkanin perëndimore. Shumë interesant. Por siç edhe e do rasti le ta nisim nga fundi. Nga Raporti.
Këto raportet përgjithësisht ftojnë ti lexosh vetë, se kur t’i lexon tjetri ashtu nëpër shtatë faqe me durimin që i rastis për përshëndetjet që vazhdojnë, sikur nuk vijnë të qartë, në fund të këtij shkrimi janë lidhjet në internet që mund të çojnë në origjinalin e këtyre dokumenteve. Këtu gjej vend të shtoj shfajsimin e zakonshëm se mungojnë në shkrim ca njohuri më të gjerë për këtë tematikë që sjellin edhe personazhet nëpër to, në kronika të këndshme, rozë, si edhe interesat që i nxisin, e rrethana e kosto të tjera. Por unë bazohem në shqyrtime të thjeshta që kërkojnë në pamje të parë të fjalëve që përdoren gjithë kuptimin e mundshëm. Me qëllimin që të plotësoj njohje të këtyre tematikave me një këndvështrim disi naiv dhe të thjeshtë.
Raportet zgjedhin një ton të caktuar komunikimi, një shtyllë fjalori dhe ashtu përparojnë e zeza mbi të mbardhë me qetësi. Por ta tregosh se cu tha duhen po aq faqe të tjera, se kur fillon e lidhesh nëpër to të vjen keq ti përjashtosh. Një ide që mos qofsha i gabuar Borgesi e pati përdorur kur tregonte për njërin që po riautorësonte Don Kishotin fjalë për fjalë.
Dhe unë këtu nuk mund veç të kthehem te metoda të çertifikuara, të njohura e të thjeshta.
Ja psh. Shqipëria në raport vjen katër herë. Tre ndër katër herët në krye të një liste me të gjitha vendet e Ballkanit perëndimor. Për herë të parë vjen që në pagraf të parë ku veç përshkrimeve të tjera për mënyrën e qasjes ndaj problemit prezantohet edhe problemi: “Aktorët keqdashës mund të shfrytëzojnë paqëndrueshmërinë rajonale në dëm të interesave të Shteteve të Bashkuara. Investimet amerikane në Ballkanin Perëndimor gjatë dekadave të fundit kanë prodhuar rezultate konkrete, duke krijuar marrëdhënie të forta dhe pozitive me të gjashtë vendet e rajonit: Shqipërinë, Bosnjë-Hercegovinën (BiH), Kosovën, Malin e Zi, Maqedoninë e Veriut dhe Serbinë.”
Në fakt investimet nuk janë kushedi sa domethënëse. Amerikanët në stok të investimeve direkte janë diku rreth 1 deri 3 përqind, kur Kinezët janë tek 5 deri dhjetë dhe Europianët mbi 70 e kusur.
Serbia natyrisht kryeson me katër a pesë miliardë, pastaj Kosova diku tuj shku te nji miliardi, pastaj ne të tjerët shqiptarët makedonikofskët dhe malazezët, vijmë rrotull 500 milionëve secili.
Kjo e ve disi në pikëpyetje nëse toni i raportit ka vërtetë peshën buruar prej baci Dollarit apo kemi një aksion anësor të CIA-s dhe Byrosë së ndonjëfarë hetimi. Por Këto nuk janë gjëra që duhen marrë lehtë.
Se ja ku vjen përmendja e dytë”... integrimi i Shqipërisë, Malit të Zi dhe Maqedonisë së Veriut në NATO e ka bërë Aleancën më të fortë. Administrata do të vazhdojë të inkurajojë vendet që të modernizojnë forcat e tyre ushtarake dhe të përmbushin objektivat e aftësive të NATO-s, përfshirë angazhimin për shpenzimet e mbrojtjes në nivelin 5 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB), të dakordësuar në Samitin e Hagës.” Vetëm spanjollët kanë thënë jo, revolucionari Rama me siguri që i çon lajme të fshehta që ai është i gatshëm tië propozojë në takim që niveli i shpenzimeve të shkojë në 10% të PBB-së. Ndërkohë ..
Prodhimi i Brendshëm Bruto i vendit është diku tek 33 miliard dollarë kurse pjesa e buxhetit të shtetit ndër to është diku tek 8 Miliarët. 5% përqind e PBB është 1.67 miliardë dollarë, ndërsa përbrënda buxhetit të shtetit këtij biri kopil të PBB-së, kjo përqindje shkon në 20%.
Pra, : Një buxhet mbrojtjeje prej 5% të PBB-së do të ishte:

• dy herë më i madh se i gjithë sistemi shëndetësor shqiptar;
• dhjetë herë më i madh se buxheti i bujqësisë;
• pothuajse sa të gjitha investimet publike të Shqipërisë së bashku;

Vetëm rrogat dhe pensionet ja kalojnë, por pastaj vjen prapë Shqipëria, për herën e tretë.
Vjen Kosova dhe Shqipëria që janë “anëtare themeluese të Bordit të Paqes dhe do t'i bashkohen Bosnjë-Hercegovinës si kontribuuese në Forcën Ndërkombëtare të Stabilizimit për Gazën, duke vënë në pah transformimin e rajonit nga një konsumues i sigurisë në një ofrues të saj. Administrata do të vazhdojë të zgjerojë bashkëpunimin në fushën e sigurisë dhe mbrojtjes me Serbinë në mënyra që avancojnë interesat e Shteteve të Bashkuara.”
Nga ky Buxhet do vikan edhe investimet tona direkte në Gaza të Palestinës që e ka Izraeli për të shfryrë ngarkesa nervore post-traumatike. Kur ti heqin këta arabët gjysmë të zi prej asaj baçje pas detit, ku ma s’pari ndali Adami kur doli prej Edenit, Edi me planin më të bukur që do i bëjnë këta arkitektët që ai aq artistikisht i qeras, do ti bajnë aty baçe si të Harun Al Rashidit, ku çdo degë e pemës ka një bylbyl që këndon aq bukur e e këput për ty cilin frut ta zgjedhësh prej degës që harkohet si princeshë. Madje do na bëj të gjithëve aksjonerë që mos kemi nevojë të lodhemi ma aq shumë. Madje aksionet do ti menaxhojë një shoku ynë. Madje po teproi do i japim edhe palestinezëve.
Pastaj Shqipëria shfaqet prapë, për herë të fundit në një rrëzëllim me të ngrohtë dhe solemn, në një pozitivitet që na e lehtëson barrën më sipër.
“Departamenti do të angazhohet në mënyrë aktive për ta shndërruar interesin rajonal në marrëveshje konkrete tregtare. Projektet prioritare përfshijnë gazsjellësin e Interkoneksionit Jugor ndërmjet Kroacisë dhe Bosnjë-Hercegovinës; interkonektorin e propozuar të gazit Serbi–Maqedoni e Veriut; zhvillimin e hidrocentraleve në Shqipëri, Bosnjë-Hercegovinë, Maqedoninë e Veriut dhe Serbi; modernizimin e termocentraleve me qymyr në Kosovë dhe projektet për gazifikimin e qymyrit; si dhe ndërtimin e linjave shtesë të transmetimit të energjisë elektrike që do të lidhin rrjetet e Ballkanit Perëndimor me tregjet evropiane.”
Ndërkoë që ky raport është vetëm njëri ndër plot që normalisht duhet të pasojnë njëri tjetrin në shërbim të ndjekjes së zhvillimeve për përmbushjen e aktit normati.
Akti Normativ
Akti për “Demokraci dhe përparim në Ballkanin Perëndimor.”, ky i shtatorit, prej kongresmenëve  Ky është një dokument me 43 faqe. Më i qartë në shkrirjen qyetërimore të Amerikanëve të Veriut dhe Europianëve të Europës. Me një fokus të qartë tek rreziku Kinez dhe ai Rus. Këto mund të dallojmë një ndryshim në ton e në qasje.
Ky është një dokument edhe më interesant sepse orienton politikën prej një pozite legjislative,  i shtrirë ndër kohë, vizionar, por edhe ka njëfarë formaliteti që jo domosdoshmërisht familjarizohet me efikasitet. Ka përmendje të buxheteve edhe për të dhënë ndonjë gjë E pastaj kthehemi. Në realizëm socialist si rrymë letrare që përpin githë stokun e dokumentacioneve të këtij lloji.
 Këtu Shqipëria vjen 5 herë, ndërkohë që Serbia 13 herë. Madje edhe me një shqetësim konkret për zgjedhjet e Serbisë në 2023, që e tregon aq qartë edhe raporti i OSCE-së dhe pastaj edhe prania e koorupsionit deri në liderë kryesorë të rajonit e ku di unë. Pastaj edhe angazhimi në dialogun për njohje të ndërsjellë që është shumë i pranishëm
Ky është dokumenti që përforëcon se SHBA dëshiron që këto vende të jenë pjesë e Bashkimit Europian. Top e trumë me shoqni e tu prosperu si mos ma mirë.  Kurse raporti i Trumpistëve shkon deri aty sa të thotë se qasja amerikane ka ndër objektiva përmbushjen e interesave që shtrihen në afate të shkurtra kohore.
 Ndërkohë në realitetin gjeopolitik, Rusia me Ukrainën janë mbërthyer aty në një territor të pushtuar që po shfaqet me kosto shumë të lartë duke pasur në konsideratë edhe një këndvështrim proporcional njerëzor e luftarak. Dakord rusët janë mbërthyer në kufi të jashtëm të territoreve që dëshirojnë, por edhe Ukrainasit po i gëzohen luftës kozakçke.
Natyra e konfliktit Izrael  - Palestinezë po tregon që një konflikt mund të zgjasë shumë. Përfshirja e Iranit në ekuacion me një Amerikë që nuk është ende me një politikë të qartë. Konflikti kufitar i mbështetur në vllazërira gjeopolitike si ai i Arabëve të përçarë që Irani po i zgjon edhe një herë. Ndërkohë që Izraeli i bie çangës pa pushim edhe në emër të një mbrojtje për toka që i përkasin qytetërimit perëndimor hedh e pret raketa. Ndërkohë që ka këmbësori superiore në tokat e pushtuara.
Po
A kemi një fazë përmbyllëse të Luftës së Ftohtë, ku Amerikanët me fitoren e tyre shtuan në domenin e tetarosferës veriperëndimore vende që lagen në Balltik, Poloni e Ukrainën e kontestuar e futet nëpër Azi jugperëndimore qendrore për të zbritur nëpër Det të Zi prapë në Turqi e Greqinë ndjekur prej shqipëtarësh, me kufi në Serbi? Apo?  Natyrisht që kemi edhe kontestimin.
Dhe ky zgjerimi i kampit të Natos, shoqërohet me një humbje të interesit për një një nënkontinent dhe mban aty pako baza simbolike në periferi të Bashkimit, që le ti gëzojë tokat e reja e të mos na zgjojë në gjumë të drekës me telefonata të ngutshme. Në do të konslodojmë dominimin në hemisferë perëndimore! Pse nuk vini ngrejmë një koloni të shëndetshme në Perunë e gjatë dhe do keni mbrojtje, mbështetje dhe investime. Me u përzi këtu me gjithfarë aziatikësh nuk po na e do zemra. Edhe ju po përziheni shumë!!
Sa e madhe është çarja Europë – SHBA?
Si përfundim, ndoshta jo, aq shumë, por ajo që po ndodh është një lëvizje. Në shah një lëvizje është shumë. Ndërkohë që Gjermanë e Francezë thërrasin armatim armatim, Amerikanët i bërtasin më shumë! më shumë!
Rusët dhe izraelitët e në Iran edhe amerikanët mund të nënkuptojnë njëfarë agravimi, po edhe nga ana tjetër këto dokumente edhe nuk merren shumë vesh.
Por këta europianët e tjerë nuk u përzjenë me borde paqesh dhe afrim të mëtejshëm në kauzën izraelito-amerikane. Madje Britania e madhe i ka shtuar zërat që denoncojnë daljen prej BE-së dhe qeveriset prej Laburistësh që megjithëse në rrëmujë ndjehen të sigurtë.
Padyshim populistët e djathtë me simpatira neofashiste rrezikojnë kudo të marrin pushtetin, por edhe koalicionet e gjera të qendrës po shkojnë drejt një uniteti.
Ndërkohë këta djathtët e skajit rriten qëndrueshëm.
Ndërkohë Bashkimi Europian bën edhe një hap domethënës që na ndihmon të orientohemi. Busulla e re e kulturës për Europën u miratua më 18 qershor. Një ngjarje madhore.
​
https://www.congress.gov/119/bills/hr5274/BILLS-119hr5274ih.pdf
https://www.state.gov/wp-content/uploads/2026/05/United_States_Policy_to_Promote_Regional_Stability-Accessible-HRC1399683.pdf 

 
Rama foli para partisë, para grupit parlamentar; në formatin e vet të zakonshëm. I vetëm. Por edhe me të njëjtin ligjërim që mban prej kohe të gjatë, shtrirë në festën e 35 vjetorit të Partisë Socialiste, që edhe ashtu është me hapin në dy shekuj. Foli për lumin e njerëzve që derdhet në bulevard të Dëshmorëve të Kombit.
 Ka dy ditë një kanal kryesor gjerman transmeton mbledhjen e Partisë gjermane “die Linke”, e majta, përtej socialdemokrate. Flasin 30 veta. Për tematika të caktuara ngrihen njerëz të caktuar. Oferta mendime. Ballafaqohen mendime, mblidhen njerëzit e interesave të caktuara bashkë edhe komplotojnë në dhoma që rrethojnë sallën për këtë qëllim, marrin lajmin shkojnë e hetojnë humoret e zonave të veta elektorale, ose e kanë bërë përpara dhe flasin. Këtu te ne,
Rama i vetëm kritikon laryshi të tepruar të protestës dhe luajlatitet njollosur me gjurmim leverdie si në gjah jokombëtardashës. Janë fije të gjata gjeopolitikash që synojnë objektiva konkrete në demokracitë e mëdha, Janë fqinjët dashakeq, janë njerëz që ndoshta fqinjë me interesa ekonomike që preken, janë thërrmije farëkeqe e opozitës, OJQ-istë që ofrojnë shërbimet e veta në treg të gjërë. Njerëz kot e më kot që po rrinin para televizorit e një kod sekret i vu në i hipnozë e budallepsi ti dalin për zot njëfarë lejleku të kurremtë që as nuk i hahet mishi, dhe që gjahtarët e e dehur të paramoratorumit e vrisnin thjeshtë për qejf, myslimanë të ngeshëm që dalin tufa prej xhamie pas faljes së Asrit dhe shohin protestën nga brenda.
Rama në kritikën e vet harron që edhe vetë mbretëron një konglomerat njerëzish të cilët në karakterin e vet politik kanë një larmishmëri të lartë. Edhe një copë e madhe e tyre në qafë time po nuk patën qenë edhe te ndonjë manifestiv festiv i Ramës.  Revolta popullore është ndaj problematikave të vërteta. Padrejtësia në shfrytëzimin e të përbashkëtës dhe shkelja e rregullave deri në rrugaçëri të mbitoleruar nga shteti, me përfitim të madh janë të pranishme shumë.  
Protesta pavarësisht se ende nuk ka shpalluar kurrfarë parapëlqimi politik kërkon ndryshime të thella politike dhe shoqërore që kanë potencialin të kthehen në aksion në momentin e konsolidimit të një rrjeti komunikimi. Vendoset në një rrjet që prodhon dhe trasferon energji dhe mund funksionojnë. Vetëm një emër a dy duhen që rrjeti të ngrihet, të rigrupohen grupet e interesit të bëjnë pazaret e rastit dhe të kalojë vendimi për votim.
Dy partitë kryesore duhet të çojnë në ndonjëfarë pensionimi liderët e vet me pushtet absolut. Liderët që nuk gjejnë dot kundërshtar për kryetar as për të përmbushur një formalitet procedurial. Liderët që pa ta nuk ka parti. T’ja shpojnë efigjenë me kama si Çezarit të madh që nuk e vrau mendjen për Idat e Marsit, megjithëse fatthënësi e paralajmëroi.
Po nëse vërtetë partitë mblidhen në mbrëmje komplotuese dhe i heqin e çojnë për gjykim këta liderë. Si reagon protesta, do të vazhdojnë qytetarët të mbështesin forcat që kanë qenë më përpara? Po emrat?
Drejtësia. Ku do jetë giotina dhe kush është i lejuar të thotë boll?
Një përfundim i parakohshëm i protestës duket i vështirë. Koha që ajo po ofron ka gjasa pjellorie.
Ky plan nuk mendoj se është aq shumë i paimagjinueshëm.
Pasi e mbylli Hungaria, e ka të ndezur Serbia, erdhi çështja tek Shqipëria, ndërkohë që në Poloni e Sllovaki a Kroacia ku di unë kanë forma edhe më alternative, por janë edhe pjesë e BE-së edhe janë disi më përpara ekonomikisht po prap në një vazhdë historike ...
Pra, kushtet janë.

A ndodh, a jo?, është punë fatthënësish për momentin.

Antistrofa

Unë mendoj që ka gjasa që Rama ta përmbajë pakënaqësinë. Kontrolli i tij mbi partinë siç edhe e thamë është i madh. Rama ka qarqe të forta rreth vetes. Duke nisur me Amerikanët e pastaj edhe me Izraelitët, që pavarësisht rrezikut të steriotipizimeve janë ndër njerëz që i gëzohen miqësisë me Ramën dhe i çojnë përshëndetje për Bajram, kur ai sa ka mbajt fjalën namëmadhe të Syfyrit. Izraelitë nga ana tjetër janë në gjendje të ofrojnë dukën dhe ndonjë europian të epërm. Pa harruar edhe shokët vendas që me siguri do ofrohen të blejnë a trembin ndërkohë që vapa do ti shtrëngojë rradhët.

 Protesta u menaxhua shkëlqyeshëm deri tani. Gjithë ai milet i madh, me media ndërkombëtare, me arsye, me paraardhës në politikën e ngjashme të europës lindore dhe jugore, por më shumë qendrore vazhdon të mbesë në nivelin e një sensacioni mediatik.
Konfrontimi minimal. Zemërata e një lideri në peshore me protestën. Ka përfshirë Partinë minimalisht. Nga projekti nuk ka hequr dorë. Çunat megjithëse mund të jenë bezdisur nga mos dhurimi ndoshta mund ti blejnë ato troje avash avash. edhe ndoshta një projekt tjetër nuk ka pse të jetë aq i keq.

Bashkimi Europian ka kontroll të kufizuar mbi institucione Europiane, nisur me Komisionin, çka e humb qartësinë e mesazhit.
Ende asnjë emër nuk ka mundur të shquhet. Ndër partitë parlamentare Lëvizja Bashkë dhe Mundësia janë aty me një entuziazëm, por është largë mendsh që ato të përmbajnë liderin e ri. Bushati çau deri në faqe të parë të kërkimit të lajmeve nga Shqipëria në Google, (siç edhe duket në foton ilustruese) por roli i tij në parti është minor dhe i papropozuar apo i vetëpropozuar ai humb në kor.
Mungesa e një lideri apo një grupi të ngushtë që tashmë ka krijuar një prani disi të rregullt me një alternativë të nënshprehur është tejet problematike. Në Hungari protesta dhe lideri u gjetën shpejt me njëri tjetrin. Dhe kjo solli suksesin. Mungesa e lidershipit në Serbi, megjithë masivitetin dhe tonet e larta të sllavëve që ende nuk janë familjarizuar me klimat disi më të ngrohta, ka lënë pa një objektiv protestën dhe vetëm zgjedhjet që priten do ta negociojnë dorëheqjen e Vuçiçit.
Rama president?
Rama president! Rama president!
Megjithëse jo!
Në burg. Në burg!
qershor, 2026

Cfarë po ndodh me politikën në vend?
As vogël moj as e madhe, politika vazhdon. Çfarë po ndodh? Çfarë nuk po ndodh? Luftë këndej, luftë andej. Përmenden qytetërime dhe plazheve rrihen mileti për të drejta pronësie. Nuk di as nga ti bie.
Por...
Më herët ra shi. Ra mali e mori rrugën me vete, zv-Kr mbetet nën hetim intensiv, por partia i rri pas, në politikë të jashtme pati ndryshime. Ministri i ri megjithëse në detyrë ende nuk ka lëshuar zë po Rama lufton.
 Pastaj u rizgjodh Sali Berisha në krye të partisë së vet, pa gjet asnjë që ti dalë përballë. Erdhi një tetë nga Kruja dhe i thanë, - ik mo,j se nuk ke lidhje me këtë muhabet!, - ajo si nuk tha, -  po unë kujtova se më thërriti dikush. Salianji u largua që në fillim, pa arritur ta përcillte asnjë mesazh. Nuk doli as te protesta e ditëve të sotme për të parë nëse dikush e zgjidhte nga turma që t'ia jepte mikrofonin e ta ftonte. 
Në Kosovë votohet të dielën sot. Kurti si Çezari po vret mendjen sa herë duhet ta refuzojë kurorën që turma me dorë të Mark Antonit ja zgjat. Si i majtë që është llogarit diku te 2865 herë dhe 3112 herë. Unë numrin fiks nuk e mbaj mend, por ai po numëron.

         Por, Rama në furtunë, shtyn gjithkënd, si në një kërcim të ndonjërit prej atyre të rinjve që i nxit muzikë shumë dalldisëse të përplasen me shokët në koncert.
Dashka i dhëndri i Kushnerit të ndërtojë kompleks banesash me qera të lartë që do përdoret si hotel, në një zonë që vetë Rama, në ato shtyrjet e mëhershme ku edhe mësoi kaq mirë kërcimin e caktuar, e kishte shpallur të mbrojtur se kështu i dilte zot Karavastasë ku rri një pelikan i kuq me këmbë të gjata që ha gjallesa të ujit të cekët, jo aq të ëmbël që e thërrasin flamingo e që shërbente si shkop kriketi në duar të Lizës, që në Botën e Çudirave luante kundër mbretëreshës që e tërbuar thërriste, - Pritjani kokën!

Rama e kish shpallur të mbrojtur se ekosistemi është i shëndetshëm, ka gjallesa interesante dhe po të qasesh avash shkrihesh me natyrën, shërohesh prej saj dhe ha edhe një drekë, e ikën qetësisht e i le zogjtë të flejnë siç fle edhe vetë dhe siç rekomandohet në dokumentacionin e Bashkimit Europian që i qaset këtyre gjërave me dokumentacion të detajuar deri në ngjyrë të gozhdës.  Aty edhe ndonjë katunar i zonës kur ta korri barin duhet të mos këndojë me vete me zë jo të lartë se tremb zogjtë e lodhur.  
Edhe, pastaj, po qe mundësia, komuniteti lokal, sipas organizimit administrativ merret me mundësinë e nxjerrjes së ndonjë përfitimi të përbashkët, që bëhet shkolla përkujdes për vete e për të gjithë. Edhe kjo sqarohet në detaj. Por jo.

Por jo, tani, një pronë që e ka kolektivisht një popull në terma të organizimit të vet të kohës pushimit, kultivimit të marrëdhënies së vet me natyrën, me veten, me edukimin, me fëmijët e vet, me burimet ujore, e ofertën për peizazh  frymëzimi për poetë figurativë, etj, etj., kalon në pronësi të njërit që do bëj aty ca saraje madhështore. Aty do vijnë, të luajnë shah me kuaj prej vërteti dhe do i bijnë rrugëve përqark me shpejtësi marramendëse në sfera qelqi që janë ekran që gjithashtu nuk i shqetësojnë zogjtë.  
Në kat të fundit do flenë vetëm sheikët dhe miliarderët kinezë. Poshtë janë amerikanët, kurse pak më poshtë nga Greqia, Italia dhe Gjermania. Të gjithë miliarderë. Ata kur ti hapin sferat e qelqit e të shohin jashtë do i hedhin popullit rubinë e margaritarë sa një vezë struci që nuk i mbante dot as xhindi i Aladinit.
Për më tepër, - thotë Rama. -  atë do ta rrethojnë me gardh dhe do ta mbrojnë nga një katunar i zonës këtu, që e ka kërcënuar a korruptuar dikë në gjykatë këtu e atje te kadastra që është lëmsh dhe që po nuk e pati të vetën i hedh plehra e i bën mutin në disa kuptime të shprehjes. (me një shkallë të besueshme vërtetësie, këtu.)

Por kjo ka ndezur protesta. Me gjithë ngjyrimet e shumta mendoj se konflikti që çon në përplasje zhvillohet për frymën që duhet të mbajë gjallë e çojë përpara një komb në këtë kohë rreziqesh në rritje dhe ndryshimesh që nisin me gjeopolitikën, zhvillimet vendore e vazhdojnë me klimë. Protesta mburret me faktin që është jopolitike. Në fakt zëdhënësit mbeten një grupim që në media rastësore përfaqësohet me njerëz të pa pozicionuar nëpër të.
Jam dakord është vetëm një hap i parë e populli duhet të ofrojë shenja që tregojnë se mund të jepet besim për mbështetje e mbrojtje, e ndjekje. Nga karriera dikush mund të tentojë të katapultohet në afërsi parie partiake, por përgjithësisht me sukses të pakët deri tani. Këtë herë na duhet një lider që të mobilizojë një rrjet të njohurish për të mbushur rradhët e njerëzve që besojnë e përpiqen për një kauz.
Nga ana tjetër marrja e këtij besimi kërkon kohë. Serbët akoma nuk kanë një lidership në protestat e tyre anti-korruptive nacionalsportive, megjithëse janë më afër hungarezëve që me protestat e tyre kundër tolerancës ndaj pedofilisë në sistemin e drejtësisë nën diellin e padrejtësisë lindën një pasardhës për Orbanin[1] e madh nëpër proces zgjedhor.
  (Na duhet të përshëndesim këtu atë personazhin që vajti e kaloi gardhin e telit dhe e rrëmbyen aty ca të policisë private të njërit dhe një tjetër ja futi në grusht krejt papritur kur dy të tjerë e mbanin dhe ai humbi ndjenjat. Ende nuk dihet fati i tij, se nuk i ka ardhur radha për intervistë të shkretit, ndoshta. Po ai truproja që ja futi me grusht atij burrit që kaloi gardhin, a e kishte gjë atë çunin që ja futi me grusht atij simpatizantit të PD-së, që po i thoshte Ramës “ik” nga shkallët e turizmit në Elbasan, kur ky po ecte bulevardit, para ca kohësh? Shyqyr që nuk e pa Rama se do kishte protestuar edhe vetë, po ata çunat dinin si bëhen këto gjëra.)
 
 Por Rama vazhdon, - Unë e mbrojta sa munda, por tani me leverdi të madhe do ja japim dhëndrit të Trumpit, që edhe unë vetë e di që është pak marrok, por ai dhe izraelitët dhe arabët janë e ardhmja e sigurisë dhe begatisë tonë. Izraelitët po i përmendim thjeshtë si dekor, madje ata as nuk duan as që të sjellin palestinezët e Gazës, që do zhvendosin prej andej siç është edhe e përcaktuar në Torën me 1090 faqe. (Një skenar interesant që vjen i përmendur vetëm prej Ramës. Shpresojmë nuk është duke familjarizuar opinionin me lajmet e së ardhmes.)
Pastaj thotë se në fakt Bashkimi Evropian që na ka shpallur zanë të pyllit e do na pranojë në gjirin e vet që vitin pas vitit tjetër, është e ardhmja, jo tamam këta, por edhe këta janë disi bashkë me ata pavarësisht se bëjnë sikur po zihen. Madje edhe serbët. Por jo grekët që shohin tek ky investim një rival në industri të turizmit. Grekët me ishujt e shumtë, me qejf do t’ia kishin dhënë një ishull gruas së Kushnerit, që mban mbiemrin e vjehrrit. Një ishull që duhet pastruar prej refugjatësh që lundrojnë nëpër det si ai populli i detit që përflitet se tronditi mikenasit e etruskë në antikitetin e hershëm. Megjithëse, ndoshta, jo.

Nga ana tjetër Bashkimi Evropian nuk e mbështet projektin. I tërhoqi vëmendje vendit të respektojë legjislacion për të cilin është marrë vesh në lidhje me ekosistemet e njëfarë rëndësie që shkon deri mbi-vendore. Vizita e Kostas u sfumua në maksimum dhe në konferencën për shtyp ai ishte një hije në murin ku Rama skaliste kërcënimin “sa të jem unë, me projektin do të vazhdohet!”
Jehona e zhvillimeve në media evropiane ka qenë e shpejtë dhe e bollshme. 
Rama zgjodhi krah e kjo ka kohë që zhvillohet. Rama u pozicionua në tematika si Gjykata Ndërkombëtare, Bordi i Paqes apo shpotitje finoke për sisteme vlerash. Në këtë kontekst Shqipëria i qaset Bashkimit Evropian si pjesë e Ballkanit Perëndimor, me Serbinë që ka një epje kah Rusia e Kina dhe me Malin e Zi e Maqedoninë e e Veriut ku një shpirt sllav fle e zgjohet me shqiptarë përbri dhe me Kosovën.
Kancelari gjerman Merz me komunikimet e tij të fundit publike për këtë temë propozoi që anëtarësimi të përparojë jo unitarisht, por me tematika e grup vende. Takimi i përbashkët i Tivarit e kishte emrin “Ndajmë bashkë prosperitetin dhe stabilitetin e BE-së dhe Ballkanit Perëndimor”. Titull më të qartë nuk ka. Ndajmë bashkë.
Niveli i lojalitetit dhe gatishmërisë së kërkuar për tu përfshirë në politika të përbashkëta dhe vendimmarrje tashmë është rritur dhe BE do të duhet të rivlerësojë unitetin e vet të brendshëm. Përçarja e Natos dhe nevoja e një angazhimi në tematika të sigurisë me një ngut të shtuar bëjnë që vetot apo devijimet heroike të mos jenë aq të mirëpritura. Por harta mbetet. A do të testojë BE kapacitetet e veta të sigurisë dhe angazhimit të vet për të imponuar vullnet në Ballkanin Perëndimor. Shqipëria është vendi i duhur për t'ia filluar. Një protestë është në dispozicion. Hungaria nisi një trend. Edhe një mesazh për amerikanin, edhe një shembull në rajon, edhe një dorë për të mbajtur gjallë ëndrrën e zgjerimit janë aty. Interesat ruse janë më pak të zëshme se ndonjëherë, edhe amerikanët e kanë mendjen në Hormuz, dhe pavarësisht hijes së rëndë mund të mendojnë dy herë për agravime te mëtejshme në kohën që edhe politika e brendshme Amerikane do të rikthehet në vëmendje.
Rama mund dhe duhet të largohet, po kush? Unë më herët kam vënë shpresat në një përçarje të socialistëve, por ...

[1] https://www.oltionkadaifciu.com/media-nderkombetare

Edhe ne shqiptarët sikur patëm ca interes për këtë dokumentin e Strategjisë së Sigurisë të SHBA-së,  por unë nuk e mbaj mend mirë ç'u tha? Kush e pse?, prandaj megjithëse me vonesë i hyra vetë këtij ballafaqimi mendimesh e thashë të them edhe unë nja dy fjalë për politikën e madhe që meqenëse nuk e arrijmë atje lartë e përthyejmë në kaq e aq rreze të vogla drite që syri i thjeshtë i ab’origjenit kurioz herë i dallon e herë jo.
Në thelb strategjia si dokument është një tekst që ve edhe themelin filozofik edhe paraqet një plan-veprimi që duhet të marrë vend në një kohë të llogaritur e me llogari të tjera kryer e zbatuar. Edhe përpiqet ti shkojë realitetit sa më pranë, por edhe është prezantimi i një vëzhgimi mbi gjendjen e marrëdhënieve mes entitetit nën emër të të cilit flitet me gjithë të tjerët, përfshirë edhe veten trajtuar disi si tjetër.
Dokumenti në fjalë, në terma të sigurisë dhe ndërveprimeve me qëllime të caktuara konkurruese apo armiqësore e miqësore të SHBA-ve dhe botës vjen në kontekste lloj e lloj; ekonomike, ushtarake, teknologjie e spiunazhi, kontrolli mbi burime, dije dhe ndikime të forta e të buta etj, etj.
Strategjia e Sigurisë, një dokument që ve kombin-shtet në qendër e njeriun si qenie nuk e shquan veç me përkatësi; dhe të mirën e të bukurën e tij. Njeriun që i shkon i vetëm zotit të madh për gjykim e ndihmë por prit edhe zoti nuk është aq i pranishëm në këtë dokument që duhet nënvizuar se është elokuenca filozofike, pa zotin e madh që rri atje lartë dhe i ka gjithë bijtë njësoj e që ka porositur atë birin e zgjedhur amerikan ti mbrojë të tërë nga akset e këqija që i petashojnë kur vërtiten vërdallë nëpër vendet e veta dhe aty pranë.
Katër herë përmendet zoti në tekstin e strategjisë. 
Për herë të parë fjala zoti del në kapitull të dytë, që e ka titullin “Çfarë duhet të dëshirojnë Shtetet e Bashkuara”
​Zoti, thuhet fillimisht aty kur tregohet se qeveria amerikane u siguron qytetarërëve të vet ‘të drejtat natyore të dhëna prej Zotit’.
Për së dyti Zoti vjen në kapitull të katërt ; “Strategjia,” që ka si nëndarje të parë, 'Parimet, që në një nga pikat e veta tregojnë për Prirjen për të mos u përfshirë. Dy herzota njëri mbas tjetrit ka kjo nëndarje.
Ashtu si njerëzit thotë që kanë të drejta natyrore të dhëna nga Zoti ashtu edhe kombeve, me “ligjet e e natyrës dhe natyrën e Zotit, u takon e drejta për një stacion të ndarë në pavarësi e barazi.
 Pastaj ka dhe një përsëritje të asaj përmendjes së parë me qeveri që garanton të drejta natyrore të Zotit, dhe kaq.
Zoti me natyrë dorë për dore në çdo përmendje, si me pas frikë me ndejtë vetëm. Një pritshmëri e papërmbushur kjo e "zotit" në diskurs të së djathtës tej qendrës republikane disi populiste të Amerikës, që kalëron Trumpi dhe shokët e tij me pare shumë.

91 herë del kombi në strategjinë me vetëm katër Zota. Anglofonët ama, kombin e përmendin edhe si ‘nation’ e prandaj nation vjen i fshehur edhe në ‘domination’, ‘international’, ‘transnational’ ose po deshët edhe ‘nations of Europe’. Por prapë, nation, mbetet.
 Për ti vajtur më pranë këtij hulumtimit mbi njeriun dhe vëmendjen ndaj tij dhe kombit-shtet vetëm pak më poshtë  “Prirjes për të mos u përfshirë”, gjejmë titullin “Realizmi jepurak” (flexible realism), heu!
Zot i madh; realizmi fleksibël. Natyrisht kemi njëfarë ideje se realizmi është edhe emri i një rrjedhe të mendimit politiko-filozofik që ka nisur para Marksit dhe realizmit të tij historik, kur kemi pasur edhe realpolitikë, që është etiketim në lëm të gjeopolitikës a marrdhënieve ndërkombëtare, dhe rrjedhave më të djathta që shohin tek realizmi një instikt të të gjithëve për dominim që duhet pranuar e përdorur për dobi, po prap realizmi është pranim i një serie informacionesh e arsyetimesh që kanë.
​

​Në hemisferë të perëndimit hyjnë vetëm Amerikat, ajo e veriut e ajo e jugut. Kurse Europa është me simotrat e veta të hemisferës lindore, Azinë dhe Afrikën. Të paktën kështu thojnë disa burime informacioni on line.
Kjo ‘Hemisferë’ si një koncept gjeopolitik e ka një prejardhës dinjitoz tek Doktrina Monroe, siç thotë edhe vetë. Kjo doktrinë që e kaluar në kongres në fillim të shekullit të 19-të (1823) pati qëllim ti vërë fre dyndjes europiane nëpër amerikëra të jugut e veriut me qëllim vendosje regjimesh koloniale atje. Amerikanët patën luftuar me spanjollë e francezë. Sa mbaruan luftën civile amerikanët ju përveshën francezëve në Meksikë dhe luftohej edhe me Spanjën për Kaliforninë. Por, këtë herë është Kina  vendi që duhet përmbajtur në zgjatjen drejt hemisferës perëndimore.
Kina lë pas Europën në marrëdhëniet tregtare me Amerikën Latine, ndërkohë që rivaliteti u bë i qartë që me marrjen në kontroll të kanalit të Panamasë që lehtësisht mund ti vijë në kujtesë dëgjuesve të lajmeve nga Trump, prej kohës kur fliste për bashkimin e Kanadasë me SHBA-në.    
Në kuadër të komenteve për hemisferën thuhet edhe që duhet të ketë rialokim të trupave për të reflektuar këtë vizion. Konkurrenca me Kinën në këto vende afron rrezikun e konfliktit, por nga ana tjetër është lufta e ftohtë që gjen skena më të vogla nëpër xhungla.

​ 
Pas 4 faqeve të Hemisferës së Perëndimit vijnë 6 faqet për Azinë. Me Azi përflitet kryesisht Kina. Por natyrisht edhe aleancat që duhen vitalizuar për tu ballafaquar me rrezikun Kinez. Marrëdhënia me Kinën është pjesë edhe në diskursin për Hemisferën e Perëndimit. Për shmbull kur thuhet “ne do t’ja mohojmë konkurruesve jo të hesmiferës pozicionimin e forcave apo aftësive të tjera kërcenuese që të zotërojnë apo kontrollojnë asete me vlerë strategjike jetike në Hemisferën tonë.
Një aspekt i rëndësisht i marrëdhënies me vendet e Amerikës së Jugut, përfshi atë zgjatimin drejt veriut, është ofrimi i një alternative vështirë të kundërshtueshme krahasuar me Kinën mbështetja e së cilës shoqërohet me spiunazh, borxhe-kurth e synim për dominim. Pastaj flitet për kufij që duhet të ketë ekspansioni kinez. Koreja e Jugut dhe Japonia me armatim e angazhim duhet të mbajnë peshë në përballje, edhe iIndia e Australia e Europa e Amerikë e Jugut e të gjithë bashkë ti vihemi këtij rreziku, që duhet mbajtu brenda zinxhirit të ishujve të parë e pastaj zinxhirit të dytë të ishujve të lidhur me njëri tjetrin prej Tajvanit që vjen me emër e me luftë. Si pak të tjerë ndër shtete.
Europa për shembull në dy faqet e saj në Strategji vjen pa shtete; megjthëse në strategji SHBA-të tregojnë se në vend të një Europe të Bashkuar preferojnë shtetet kombe ata nuk përmendin askënd përveç Anglisë dhe Irlandës që zgjojnë ndjesi edhe më të forta se sentimentalizmi për Europën dhe dëshiron që ajo të ketë prosperitet e pavarësi, e veçanërisht demokraci e rreshtim në vlera liberale.
Ndërkobhë që gjithkund kumbon këmbanë e mospërzjerjes, në Europë do të mbështetet forca politikë që i ve fre dyndjes së emigrantëve dhe fshirjes së qytetërimit perëndimor si një qytetërim që ruan një trashëgimi që dihej si identitet formuese e që mund të kategorizohej si perëndimore. (?)
Europës nuk i pëlqehet ngulfatja që i shkakton një mbirregullim i konkurencës dhe kreativitetit, një besnikëri ndaj ca vlerave që shumica e popullsisë po i braktis, një hapje e vazhduar e emigrantëve që nuk përthithen të formuatura në sistem, por lejohen të përshtasin mjedisin shoqëror ku vendosen në vlerat dhe natyrën e tyre. “Amerika inkurajon aleatët e vet politikë në Europë të promovojnë rigjallërimin e shpirtit dhe ndimin në rritje të partive patriotike Europiane, që padyshim japin arsye për optimizëm të madh.”
Për më tepër strategjia shpall edhe “Në të ardhmen afatgjatë ka gjasa që në pak dekada më së shumti, disa anëtarë të NATO-s do të jenë bërë në shumicë joeuropiane.” ... prandaj do ta shohin ndryshe aleancën nga si e shihnin kur nënshkruan kartën e themelimit.
Politika jonë e gjerë për Evropën duhet të ketë përparësi:

• Rikthimin e kushteve të stabilitetit brenda Evropës dhe të stabilitetit strategjik me Rusinë;
• Mundësimin që Evropa të qëndrojë mbi këmbët e veta dhe të veprojë si një grup shtetesh sovrane të harmonizuara, përfshirë marrjen e përgjegjësisë parësore për mbrojtjen e saj, pa u dominuar nga ndonjë fuqi kundërshtare;
• Kultivimin e rezistencës ndaj trajektores aktuale të Evropës brenda vetë vendeve evropiane;
• Hapjen e tregjeve evropiane për mallrat dhe shërbimet amerikane dhe garantimin e trajtimit të drejtë për punëtorët dhe bizneset amerikane;
• Forcimin e vendeve të shëndosha të Evropës Qendrore, Lindore dhe Jugore përmes lidhjeve tregtare, shitjes së armëve, bashkëpunimit politik dhe shkëmbimeve kulturore e arsimore;
• Përfundimin e perceptimit, si dhe parandalimin e realitetit, të NATO-s si një aleancë në zgjerim të përhershëm; dhe
• Nxitjen e Evropës që të ndërmarrë veprime për të luftuar mbikapacitetin merkantilist, vjedhjen teknologjike, spiunazhin kibernetik dhe praktika të tjera ekonomike armiqësore.

Megjithë preferencën për shtete kombe amerikanët, komentojnë Europën si një njësi që duhet të përballet me rivalitetet si e tërë. Megjithëse ka një paqartësi në përdorim të Europës si entitet që duhet të përballet si i tërë andej këndëj dhe vendeve sovrane angazhimi do të jetë për ti vënë kufij projektit të Bashkimit Europian, për mbështje të partive patriote që dihen pak a shumë se kush janë e që do të frenojnë Europën. Pastaj kemi edhe Lindjen e Mesme dhe Afrikën.
Europa vjen e përmendur 50 herë në dokument Kina 21.
Ndërhyrja Amerikane mund të parashikohet si intensive jo vetëm pse përmendet e tillë, por edhe pse me pak mundim mund të arrihen rezultate të mëdha. E djathta e ekstremit që në Europë po arrin rezultate të mira duke qeverisur në Itali, Hungari e Holandë e Austri e ku di unë, është në rritje në Francë dhe Gjermani. Nëse kujtojmë rezultatin e lartë që arriti ndërhyrja amerikane në daljen e Britanikëve prej Bashkimit Europian mund të hamendësojmë që mbështetja amerikane mund të përshpejtojë forcimin dhe afrimin me fitoren për Aleancën për Gjermaninë dhe Ballin Kombëtar në Francë.
Europa shpejt mund t’ja mpakë mbështetjen Ukrainës, nëse kujtojmë gatishmërinë amerikane për tu tërhequr dhe lodhjen që po sjell konflikti i gjatë dhe forcimi i ‘patriotëve’. Dhe një kufi i rinegociuar në Ukrainë do ti hapë rrugën një ridimensionimi të marrëdhënies së Europës me Rusinë.
Një frenim i Projektit Europian krijon një vakum në diskursin politik Shqiptar, ndërkohë që forcat e të djathtës së ekstremit edhe prej marrëdhënies së përmirësuar me Rusinë edhe prej një simpatie për elementin sllav kundrejt islamit-emigrativ që i mvishet shqiptarëve, rrezikojnë ti hapin rrugë një përshkallëzimi në kufirin Serbo-Kosovar.
Rusët nga ana tjetër kanë përparësinë që në një masë të madhe një politikë e caktuar lidhet me një njeri, epoka pas Putinit mund të ketë ndryshime të rëndësishme në politikën e jashtme të Rusisë. 73 vjeçari Putin, megjithëse në një fron të qëndrueshëm nuk mund të rrijë edhe shumë aty, Rusia nuk mund të ketë një aleat më të natyrshëm se Europën. Kina e madhe edhe për shkak të afërsisë dhe oreksit nuk do të vonojë të shquhet si një rrezik për Rusinë që ka jugun mbushur me asi vendesh të Rrugës së Mëndafshit që mbajnë mend një kolonializëm antipatik imperialisto-bolshevik. Vete filizofi i pallatit perandorak njefare dugini ka vite qe promovon nje projekt qe sheh arealin euroaziatik si nje projekt gjeopolitik rivalitetesh ndërhemisferike të denjë e të dobishëm e të pashmangshëm.

Gjithësesi, Europa rrezikon të humbasë terren në skenën globale prej dobësimit të mbështetjes amerikane. Aleti i ri është iMe një konflikt diku tjetër europa me gjithë potencialin e vet do të tërbohej prej luftës në dy fronte. Radikalizimi nëpër të cilin kalon njeriu që jeton nëpër luftë kërkon vëmendje të veçantë, por amerikanët thonë se kjo mungesë vetëbesimi shfaqet më qartë në marrëdhënien e Evropës me Rusinë.
Aleatët evropianë gëzojnë një epërsi të konsiderueshme të fuqisë së fortë ndaj Rusisë pothuajse sipas çdo matësi, me përjashtim të armëve bërthamore. Si pasojë e luftës së Rusisë në Ukrainë, marrëdhëniet evropiane me Rusinë janë tashmë thellësisht të dobësuara, dhe shumë evropianë e shohin Rusinë si një kërcënim ekzistencial. Menaxhimi i marrëdhënieve evropiane me Rusinë do të kërkojë një angazhim të rëndësishëm diplomatik të Shteteve të Bashkuara, si për të rivendosur kushtet e stabilitetit strategjik në të gjithë hapësirën euroaziatike, ashtu edhe për të zbutur rrezikun e konfliktit midis Rusisë dhe shteteve evropiane.
Pra, shenjë e parë e dobësisë së Europës është që megjithëse është një fuqi më e fortë se ajo e rusëve prap gjendet e gozhduar në një koflikt që as e pranon as e humb e as e fiton.
Gjermanët dalin vetëm dy herë në tekst dhe aty përmenden për të ilustruar një dobësi të zbuluar në politikën që Europianët zbatojnë kundrejt Rusisë. Gjermanët kanë vajtur në kininë për të ngritur impjantin më të madh e modern për kimikate e polimere e polifere.
Rusia. Shtatë ndër dhjetë herët që përmendet i ka në paragrafin e cituar aty sipër. Dy herë të tjera në një paragraf më poshtë ku shpallet synimi për të ndaluar armiqësitë mes rusëve dhe ukrainsve, pastaj në të parin prioritet për politika të gjera ndaj Europës ku thuhet se duhet rivendosur stabiliteti në Europë dhe stabiliteti strategjik me Rusinë.
Lufta në Ukrainë ka pasur efektin paradoksal të rritjes së varësive të jashtme të Evropës, veçanërisht të Gjermanisë. Sot, kompanitë kimike gjermane po ndërtojnë disa nga impiantet më të mëdha të përpunimit në botë në Kinë, duke përdorur gaz rus të cilin nuk mund ta sigurojnë në vendin e tyre. Administrata Trump gjendet në kundërshtim me zyrtarë evropianë që mbajnë pritshmëri jorealiste për luftën, ndërsa mbështeten në qeveri pakice të paqëndrueshme, shumë prej të cilave shkelin parimet bazë të demokracisë për të shtypur opozitën. Një shumicë e gjerë evropiane dëshiron paqe, por kjo dëshirë nuk përkthehet në politika konkrete, kryesisht për shkak të minimit të proceseve demokratike nga këto qeveri. Kjo është strategjikisht e rëndësishme për Shtetet e Bashkuara pikërisht sepse shtetet evropiane nuk mund të reformohen nëse mbeten të bllokuara në krizë politike.”
Këtu është momenti për thashethimin virtual të radhës. ChatGPT që ja bëj unë ndonjë kërkesë që të më gjejë referenca ishte jo fort miqësore me Trumpin.
Ja, unë po e pyesja për këtë “kubenë e artë” që ka menduar si mbrojtje për luftra hapsinore dhe ajrore kur ChatGPT më tha po ca mbrojtje me kube të artë, ky është një kontinent, mezi mbrohet dhe nuk është si Rusia që në qasjen e vet hapsinore ka një mbrojtje të mirë të qendrës dhe pastaj periferitë më pak. Por amerikanët kanë disa qendra shtrirë gjithandej dhe sic premton Trumpi nuk bëhet fjalë të ngatërrohet njeri me gëzimin e të drejtave natyrore të zotit, të qytetarëve të vet. Kjo kube e artë kushton shumë megjithëse një pjesë të bollshme të dobisë e ka për efekt politik dhe psikologjik.
Dhe strategjia padyshim që ka interes.

Shqipëria sapo mbylli me njëfarë suksesi zgjedhjet e 11 majit 2025.
Çfarë do të thotë sukses?
Sukses do të thotë që u kryen pa trazi, një konkurim politik për besimin e marrë nga populli për tu përfshirë diturisht e me vullnet për të qeverisur burimet e pronat e përbashkëta, që zoti i ndihmohtë; për pronat e përveçme të secilit është muhabet tjetër, megjithëse një e nga një e bajm sovranin e madh që fle me zotat dhe paradite kullot përdhe dhe që do të na ndihmojë të ruhemi e rritemi si shpirtra e si gjallesa dhe mundëson të krijohet një mjedis ku i themi mendimet tona dhe e japim atë kontributin në atë që bëjmë me gëzim, pra përmbushjes së një qenie e besim se ajo që duam e dimë është e bekuar prej perëndive të njohjes e dijes që mbajnë kutin tonë në dorë.
Sukses, u krye në paqe dhe dyshimi se vullneti është largë prej së vërtetës, është edhe i pakët. Megjithëse mund ti kenë futur duart andej këndej dhe të kenë rrëmbyer ndonjë mandat, deformimi është brenda kufijve të pranueshëm për kontekstet zhvillimore në vend dhe dhuna qe e pakët duke parë bollëkun e forcave jolegjitime në dispozicion.
U influencua votëmbajtësi, po mirë. Pa influencim nuk bëhet kjo punë. 
Opinioni nuk ka tension; për Partinë Demokratike, veç furnizimit me vëmendje të liderit të madh, kauza e denoncimit të deformimit të rezultateve nuk mjafton për thuajse aksënd tjetër. Media raporton se Sali Berisha nuk ka shpenzuar asnjë lek për fushatën, ndërsa njeriu me më shumë para të shpenzuara ndër demokratë është Gjin Gjoni i ndjekur nga Belind Këlliçi. Socialistët dhe të gjithë i kryesonte një çun nga Elbasani që kishte harxhu më shumë se të gjithë. 
Edhe një gocë nga Elbasani që konkurronte për socialistët kishte pas mbështetje të fortë jo-politike, megjithëse ajo kishte qenë shefe për eventet shtetërore në kryeministri para se të rikthehej shefe në shërbim social në Elbasan.
Po?., shumë mirë.
Ndër fitues socialistë ka plot të rinj të provuar në administratë. Mirë a keq?
Në shijen time reduktimi i rolit të partisë nuk është i pëlqyeshëm. Një angazhim profesional që ve theksin tek marrja e orientimeve nga lartë shkëmbehet shpejt në një komunikim me elektoratin që duhet përzier me njohuri e parimshmëri. 
Bien në sy dy a tre kryetarë të bashkive që kanë hyrë në garë, duke zgjedhur të jenë deputetë kundrejt liderëve të njësive vendore të rritura e me prona e tendera e ku di unë? Pse është deputeti më i lartë se kryebashkiaku? Unë kisha ndjesinë se rrjedha ka qenë tjetërsojshëm? Një bashki me fuqi e me prona e taksa e gjoba mbi disa njësi elektorale bashkë.
Politika në qendër është shumë tërheqëse?
Nuk nuhatet ndryshim titullarësh në Ministri apo ndonjë ndryshim tjetërllojsh, megjithëse edhe po të kishte vështirë se do ta kuptonim. Megjithëse jo.
Nëse janë marrë në administratë nga rradhët e partisë atëherë prap shija nuk është e këndëshme.
Në qendër dominimet janë më të drejtëpërdrejta. Kjo sjell angushtim shpirtëror.
Më shumë se gjysma e deputetëve janë të rinj. Dhe nuk dimë a është mirë a keq.

Këta titujt me ‘si gjithë mileti’ unë i kam përdorur edhe më herët dhe ja ku janë sërish, se të gjithë po flasin për Kodin e ri penal, që ka propozuar Ministria e Drejtësisë me drejtues zotin Ulsi Manja. (Ndoshta jam pak i vonuar se ai kaloi kohën e tij si lajm dhe pret të dalë në parlament si një muhabet i harruar kur ti vijë dita seancës plenare, por nuk mund të lejmë pa përgëzime ekipin e marrëdhënieve me publikun.)
Por më shumë se Ministria e Drejtësisë, me këtë dokument shpreh një vullnet partiak populli ynë, madje jo partiak, më saktë, politik, që është edhe forma më e përparuar e bashkë-komunikimit që kanë shpikur njerëzit.
Kjo nuk është vepër e një partie, por e një shumice popullore të sapo konfirmuar në zgjedhjet e dy muajve më herët.
Kodi i ri penal.
Në filmin “Koncert në vitin 1936”, zotit Xhevo, kryetar i Bashkisë, i vjen i arrestuar, një karrocier që rrihte kalin që refuzonte të ecte mu në bulevard të qytetit, aty te rrapi ku vareshin njoftimet dhe priste rruga për te shkolla. "Kodi penal. Ky është si kurani mor qafir. " - thoshte zoti Xhevo, e pastaj i thoshte tellallit që t’ja përsëriste miletit nëpër rrugë, nenet 100 e diçka, e me rradhë.
Ta dijë populli se ç’po ndodh.
Shoqërira lloj e lloj dhe institucione, folën e po flasin. Kryeprokurori i vendit foli e tha që kjo largon vëmendjen nga një barrë e madhe dosjesh që mbush çdo dhomë e pret të ndiqet prej një prokurori shumë të ngarkuar me shumë dosje, e në vend të tyre çel plot të reja dhe duhej parë edhe gjithë puna me dosjet në vazhdim, që janë edhe të gjitha dosjet.
Nga shoqata e avokatëve u ankuan e pati njerëz që thanë se me kaq krime sa u identifikuan prej imagjinatës penale të gjithë e kemi vendin në burg prandaj më mirë ikim prej këndej shkroi e dikush tha se e drejta akademike për të pasur akses në informacion, veçanërisht me aktivitetin shtetëror e politik, e pastaj për të thënë ato që kujton se po zbulon, kufizohet dhe në disa raste kriminalizohet; nene që kufizonin liri që ne kujtonim se kishin dalë fare jashtë vëmendjes.
x
 
Por dora në zemër këta njerëz në vend që të jenë politikë, mbeten profesionalë.
Të gjithë këta njerëz duhet të dërgojnë përfaqësira, të mbajnë mbledhje më të majtë e të mëgjër e të mbledhin mbështetje votash e duarsh, e të propozojnë ndërhyrje specifike. Një listë vëlla me kaq pika nga kaq nene, ku kërkohet një përmirësim i tillë e i këtillë. E të takojnë shokë e shoqe në parlament e të flasin. Sekretarë, gratë e disa deputetëve dhe burrat e disa të tjerëve. Ti sqarojnë, ku është qëndrimi ku është gabimi e përmirësimi, e të shohin kë kanë pro e kë kundra. Kush ndahet prej kopesë, e kush ka ndonjë leverdi të vetën.
 
Përveç meje, që kam qasjen e një shkrimi për tu konsumuar i lexuar, si një rrëfim me nuhajtje për estetizma e filozofizma pa shënjestra të veçanta brenda ligjit, por me mundësinë që i ofron ai për kundrime historiko-filozofike në median time.
Kodi aktual, (duke marrë në konsideratë edhe faktin që unë nuk po zhytem nëpër kërkime të veçanta të degëzimeve të tjera të ligjit, por,) nuk ka fare ‘media’ nëpër të. Asnjë fjalë ‘media’ nëpër tekstin e vjetër, me këto shkronja sipas kësaj rradhe. Teksti i ri i ka 19 herë.
Diku tjetër:
Nëse i dënuari ka kryer vepren penale duke perdorur komunikimin publik nepermjet medias, atëherë gjykata mund të urdhërojë që dëmi të paguhet nga :
personat fizikë ose juridikë që zotërojnë shtëpi botuese, gazeta, revista, çdo lloj mjeti komunikimi, stacione radio apo kanale televizive, ose çdo mjet tjetër të përhapjes me shkrim, të folur ose vizuale, për veprat penale të kryera duke përdorur median e tyre. Në këtë rast përgjegjësia civile e tyre trajtohet solidarisht me personin e dënuar.
(të shikojmë suksesin ndaj Facebook.?)
​
      Le të merremi me sende me një domethënie më të afërt. Ja psh. ato zërat që u thanë më sipër që ankohen për shumësi na nxisin të hetojmë, fjala ‘dënohet’ përmendet 954 herë te kodi i ri dhe 631 te i vjetri. Edhe fjala ‘vjet’ që shoqëron ndonjë dënim me burg shkruhet 986 herë te i riu e 664 herë te i vjetri. 
Pra kemi me një rritje thuajse 30 përqind të parapritjeve për numër të krimeve që mund të zbulohen e trajtohen të veçuara prej legjislacionit, apo siç thotë vetë ligji për vete: përcakton veprat penale, dënimet dhe masat e tjera që merren ndaj autorëve të tyre.”

                E pra kjo është e pranueshme.
Për shembull, kodi i vjetër (Kodi i vjetër që do të thotë kodi aktual e që është ai që gjehet në fletoren zyrtare kur futesh në ndarjen 'kode'' e zgjedh kodi penal. pa specifikime moshore në faqen e përgjithshme, por brenda tregon se është i 1995-s me plotësim e përmirësim të vazhdueshëm,) kishte fare pak njohje të teknologjive të informacionit. Tani kemi kapituj që merren me këtë problematikë, për të cilën autoritetet përgjegjëse duhet të angazhohen në ndërgjegjësimin e popullsisë, se me këto ritme fyerje e hakërrim të njëri tjetrit nëpër media, inkriminimi me një koment do bëj namin. Vetëm kryeministri me një telefon denoncues mëngjesi në agjencinë përkatëse do burgosë pa lodhje 666 veta që e shajnë e ofendojnë përditë nëpër prurjet e tij të shumta virtuale.
Ose edhe diku tjetër. megjithëse mjaftojnë pak shembuj jam dakord.
Teknologjia përveç të qenit një lëm ku kryhet një larmi e madhe veprimi kriminal është edhe një rrethanë rënduese ose plotësuese në një sërë krimesh të tjera.
Instat raporton se në vitin 2024 u regjistruan 976 krime kibernetike, gati 30% më shumë se një vit më herët që nga ana e vet është një trefishim i numrit të krimeve që u njohën të kësaj natyre në vitin 2020.
E pra kjo është e pranueshmë. Kodi i vjetër kishte fare pak njohje të teknologjive të informacionit. Tani kemi kapituj që merren me këtë problematikë, për të cilën autoritetet përgjegjëse duhet të angazhohen në ndërgjegjësimin e popullsisë, se do bëhet nami. Vetëm kryeministri me një telefon denoncues mëngjesi në agjensinë përkatëse do burgosë pa lodhje 666 veta që e shajnë e ofendojnë përditë nëpër prurjet e tij të shumta virtuale.
Teknologjia përveç të qenit një lëm ku kryhet një larmi e madhe veprimi kriminal është edhe një rrethanë rënduese ose plotësuese në një sërë krimesh të tjera.
Vetëm familja guxon në të tilla ritme të rritjes. Krahasuar me 2020 rastet e dhunës mes anëtarëve të rrethit të ngushtë familjar  janë ndër krime të identifikuara gati 30% më shpesh.
Edhe familja është shumë më shpesh e përmendur e e pranishme për të sqaruar, rënduar e treguar për veprën penale. Në kodin e ri në 108 raste përmendet familja, te i vjetri 21. 
Për më tepër këtu hasim edhe parandalime të tilla si në nenin e cituar këtu që tregon për realitete të  reja që përpijnë njerëzinë.
 Neni 790             
Krijimi i humanëve të dallueshëm
 Zbatimi i praktikave eugjenike me qëllim krijimin tërësisht apo pjesërisht, të humanëve të dallueshëm nga grupet natyrale kombëtare, etnike, racore ose fetare, që synojnë organizimin e përzgjedhjes së personave, apo krijimi i qenieve njerëzore identike me anë të klonimit ose procedurave të tjera që synojnë përzgjedhjen e racës, ose lindjen e një fëmije gjenetikisht identik me një tjetër person të gjallë ose të vdekur, dënohet me burgim nga pesë deri në dymbëdhjetë vjet.
 
E në këtë masë reflekton kodi i ri një qasje të praktikës administrative  që lehtëson, ndan përgjegjësi, autorizon për gjetjen e zgjidhjeve e ja beson gjykimin njerëzve tanë që i kemi zgjedhur e i paguajmë për atë detyrë me një mekanizëm popullor që në thelb mbetet demokratik. Për një larmi që nis në rrahje të nënës, babës, bijës e mnotrës e vëllait e përfundon të ndalimi i krijimit të ndonjë laboratori bashkëkohor që merr qeliza e shton e sipas nevojës e dëshirës e prodhon një njeri që ta kesh vetëm për vete, bërë sipas tetë fotografish në mur.

Kjo kohë e jona shënuar prej përgatitjesh për shpallje ligj të Kodit të ri Penal është etapë e zhvillimit historik identitar e kulturor, por edhe reagimi dhe veprimi, përpjekja për ta ndryshuar, më shpejt, më shumë, më mirë. Ligjet kanë qenë të vetmet mundësi tonat për të sjellë në normalitetin e vendit sipërmarrje që përndryshe do të ishin rrugaçërore e të çmendura.
Në një masë të madhe kjo është bindja ndaj tjetrit nën frikë a nderim më shumë se një përfundim logjik i pleqnimeve tona me vete e me kanun; nënshtresuar si arketip masiv, kulturalizmi teknologjik i aplikuar, racizmi, nacionalizmi, nacional socializmi, komunizmi revolucionar dhe racionalizmi grykësor, instiktualiteti prej kafshës që shoqëron gjithë rrjedhën nëpër pak më parë të thënat -izme, e vazhdon edhe këtu.
​
Zhvillimi i madh teknologjik, rritja e vëmendjes ndaj ndjeshmërive të individit, ngutit që kanë problematikat kolektive, insistimi tek konkurrueshmëria dhe aftësia e saj për të vjelë motivim dhe mbajtja e konkurrueshmërisë në gjerësitë e luftës dhe krimit, kërkojnë ndryshime edhe në Kodin Penal.
Është shumë e vështirë të besosh që rendi në vend paska qenë i mbajtur me këtë kod penal të ngurtë e gjysmak. Kodi i ri ishte prej kohësh i kërkuar.
Fakti që vendi ka funskionuar kolektivisht bazuar në një të tillë kod penal duhet të nxisë gjithë kritikët që në vend të një denoncimi të mangësive të ligjit të vinë me propozime për përmirësime, të tregojnë që teksti duhet të jetë i formuluar në këtë formë ose të ketë në kosideratë këto rreziqe dhe dobi, e një lehtësi dhe përgjigjësi për ata që angazhohen në garantimi e respektimit të kodit.
Fjala detyrë vjen 130 herë. Tek aktuali kemi 93 detyra.
Përfshirja e më shumë njerëzve në detyra që kanë lidhje me zbatimin e kodit penal, e që kanë shtuar nëpër vete përgjegjësi që ja sjell detyra dhe i mbikqyr kodi është një zhvillim pozitiv.
 
Meqenëse qasja ime dihet që është kryesisht në lëm të përgjithshëm të gjuhës së përdorur dhe bukurisë së fjalëve e të mendimeve që mund të na udhëzojnë kur rrimë e mendojmë për kodin penal vegja e krahasimit mes kodit të ri penal e atij më të vjetër është shpeshtësia e hasjes së fjalëve të caktuara.
Dhe kërkojmë zbavitje në krahasim, se ç’të lexosh pa zbatvitje. E që të gjejmë zbavitje duhet të nisemi nga diku e ky diku është gjetje e meqeqë gjetëm gjetje brohorasim urra dhe ja ku dolëm.
 
“Urr” kjo rrokje legjendare e “urra‘-së, tkurrit dhe kurrës së lavdishme e veçojmë e bëjmë rrënjë të një kërkimi në ëord dhe plot 186 fjalë me këtë rrënjë gjallojnë në tekstin kodit të ri.
Dhe shfaqet ngadhnjimtare konkurrenca. Fjala konkurrencë gjallon ngado. Kryesisht në përsëritje të faktit që nëse dënohesh për një krim, por për ta realizuar atë ke bërë një krim edhe më të madh, duhet të dënohesh me krimin që meriton. Dashtë zoti i madh!
Dhe këtu gjejmë konkurruesin e vetëm për rrokjjen ‘urr’ në shqipen penale. Zo-në e madh të zotit të madh.
Dhe zo-ja shfaqet 275 herë. Barazon, barazon, barazon e prap barazon, propozon ose realizon, organizon, zotëron, mbizotëron, izolon, çnjerëzon, filozofon dhe shfrytëzon, favorizon, neutralizon, kallzon, kategorizon, përkufizon dhe individualizon, sezon, bazon e refuzon, ekspozon, akuzon, abuzon, dorëzon, shtazori normalizon,  mizor,  izotopja e pazonja në një zonë. Ozonholluesi. Evazor. Gëzon. Në vezore.
Në të vjetrin kishte 59, zo. Bazon gëzon, mizor, çnjerzor, i pazoti, zon, ozon, izolon, kallëzon, akuzon, favorizon...
Urr aktuali kishte vetëm 11: burrat, konkurrojnë, urrejtje.
Mirë, kjo shaka linguistike mjafton; por jo, ajo shijon dhe na fton në tjetër qëmtim më kërkues të gjurmës gjuhësore në sistem kompjuterik. 😊 Gu?
615 Gu. Siguron paguan tregu, tatimagues rregullon penguar shtrënguar shmangur larguar djegur. Ja kaq fjalë, në mos pastë shpëtuar ndonjë; merr gu-ja 615 përmendje.
Zo i madh megjithë një larmi të madhe shtigjesh nuk gjeti vend veçse 275 herë.
Për ta vazhduar këtë ndërhyrje gazmore po marrim dhe rrokjen qi, që shfaqet 404 herë, urra! dhe ndërkohë ftojmë gjithë lexuesit të lëshohen rrokjeve të kodit të ri penal e të zbulojnë misteret e tij, pastaj shkojmë e rrethojmë ministrinë e drejtësisë me brohorima, pse kaq shumë zi?
1936 ‘zi’. O tmerr i qiellit, o hije në kurriz të reve! Nuk e mposht dot as ‘ba’-ja me 1444 prani.
Por ishim te ‘qi’-ja 404 ‘qi’. Fuqi. Shqipëri, pëlqim, mos pëlqim shfuqizim, treqind, krushqi?. Qira, ushqim e shqisë, heqin. Kryqi. I vjetri kish 244 nga të cilat 70 herë kanë Shqipërinë përqark, kurse te i riu Shqipëria përmendet 123 herë. Pra gjithë patriotët të kenë vëmendjen e të mos përzihen në përgojime të kodit.
Bu-ja kishte 1544. Burim, zbulim, burgim, kontribut, përbuzje, buxheti, gabuar; por rritur nëpër plotësimin ‘burg’ të zihen 1203 prurje të bu-së.
Por këto janë fjalë estetike dhe lodronjëse në një tjetër kuptim të gjuhës dhe lidhjeve të shenjimit gjuhësor me ndjesi primordiale e dhe tingullore.
 
          Por ky krahasim gazmor mjafton pak, e specialistë të fushës padyshim kanë krahasime më të stërholluara me fqinj e të largët.
Një krahasim tjetër?

P.sh.
Vëllezër edhe motra, kur mendojmë për krimin, me than të drejtën, direkt, na shkon mendja te viktima, se viktima më së pari e meriton vëmendjen pse ajo vuan pasojat e aktit që po gjykohet. (përveç rasteve kur kjo viktimë është shteti që nuk vuan aq shumë.) 

          Viktima vjen e përmendur që në fjalët e para, në ndër më të zëshmit rradhë të tij. Kodit Penal. Në parimet e legjislacionit penal.
2. Kodi Penal bazohet në barazinë e shtetasve përpara ligjit, drejtësinë në përcaktimin e fajësisë, mbrojtjen e interesit më të lartë të fëmijëve dhe viktimave të veprës penale, humanizmin dhe proporcionalitetin e dënimit penal.
​
Në kodin e ri kemi 329 përmendje të viktimës gjatë përpjekjes për të vendosur drejtësi, kurse në kodin aktual nuk ka viktima fare. Në fakt fjala viktimë përmendet 9 herë, por viktima nuk është në procesin e vendosjes së drejtësisë, por është një dëshmitar ose edhe aktor i skenës së krimit, por vazhdimësia i përket e popullit shqiptar dhe organeve të tij të represionit. Edhe në kodin e ri përmendet në atë kontekst të një përshkruesi të skenës së krimit, por edhe në kuptime të tjera.
Kur vazhdon edhe pak më tej,  poshtë, por në kodin penal sa arrin te titulli i dytë për ‘Veprën penale dhe përgjegjësinë penale’, në kreun e parë ‘Vepra penale’, pra neni 18 thotë që:
2. Kur vlerësohet se veprimi apo mosveprimi, ndonëse parashikohet si i tillë në ligjin penal, përmban rrezikshmëri të ulët, gjyqtari i seancës paraprake vendos pushimin e procedimit. Marrja e opinionit të viktimës, për vazhdimin ose jo të procedimit, është e detyrueshme.
P.sh. Marrja e opinionit është disi e paqartësuar; çfarë do të thotë ajo për vendimin final?
Por ka akoma më shumë tek viktima e në një kërkim vetëm pak më tej për viktimën në Republikën e Shqipërisë. Ja për shembull ne kemi strategjinë kombëtare që shfaqet në fillimet e kërkimit për alternativa e aty ka një bazë ligjore që shkon nëpër faqe, konventa ndërkombëtare, kushtetuta e ligje e gjithandej ka vëmendje për viktimën, por si zakonisht në dokumente shqiptare hasim në këtë hyrje aspak elegante
PJESA I
KONTEKSTI STRATEGJIK
1.     Hyrja dhe qëllimi i dokumentit strategjik
Shqipëria ka ratifikuar pothuajse të gjitha aktet ndërkombëtare të Kombeve të Bashkuara dhe të Këshillit të Evropës që përcaktojnë standardet e trajtimit, mbështetjes dhe mbrojtjes së viktimave të krimit, duke i bërë ato pjesë të legjislacionit të saj të brendshëm. Një nga detyrimet që duhet të përmbushet është përafrimi i legjislacionit vendës për viktimat me standardet e Bashkimit Evropian (BE) dhe forcimi i bashkëpunimit ndërkombëtar, detyrim i cili rrjedh edhe nga procesi i integrimit të Shqipërisë në BE. Në kuadër të këtij procesi, duke qenë se nënkapitulli i mbrojtjes së të drejtave themelore është pjesë e kapitullit 23 të acquis, për të cilin Ministria e Drejtësisë (MD) është institucion lider, një ndër çështjet është edhe mbrojtja e lirive dhe të drejtave themelore të njeriut dhe, në veçanti, të drejtat dhe mbrojtja e viktimave të krimit. Pas analizës së kryer në kuadër të përgatitjes së prezantimeve përpara Komisionit Evropian, nëntor 2022, është konkluduar nevoja për hartimin e Strategjisë Ndërsektoriale për Mbrojtjen e Viktimave të Krimit (SNMVK).

Një strategji. Një poezi për violinçel dhe buxhet fillon eposin e viktimës me fjalët që po i shkojmë mbas berihasë me zell, se për ne viktimat janë për ti ..... Berihaja në këtë rast është Bashkimi Europian dhe angazhimi i tij për të liri, drejtësi e vllazëri të mbikqyrur.
Por jo, ne kemi kodin. Kodi i ri, Penal thotë:

1. Masa penale e kompensimit të viktimës jepet nga gjykata ndaj të gjithë autorëve të veprave penale kur ka rezultuar dëm material apo jo material dhe, përfshin krahas kompensimit pasuror edhe çdolloj tjetër kompensimi që vlerësohet i përshtatshëm për rikuperimin emocional, psikik, social apo shëndetësor të viktimës.
2. Në çdo rast, prokurori paraqet përpara gjykatës raport të qartë për nevojat e kompensimit të viktimës, mënyrat dhe mjediset e nevojshme për trajtim rikuperues të saj, vlerat e duhura monetare dhe çdo gjë tjetër që shërben për përmbushjen e këtij qëllimi.
Për më tepër, kthimi në gjendjen e mëparshme është masë penale që jepet nga gjykata ndaj personit fizik apo juridik që ka dëmtuar mjedisin, peizazhin mjedisor, kulturor apo çdo vepre penale kur është e mundur rikthimi në gjendjen e mëparshme të dëmit fizik të shkaktuar.

            E kështu shkohet nëpër romane mbi kodet e reja penale. Por kështu ballafaqohesh edhe me nevojën për ta mbyllur diku e sa më shkurt ti biesh aq më mirë është. Sidomos kur i ke rënë gjatë.

​

Erdhën erdhën!!!! Zgjedhjet erdhën. Ç’po çpon fushatën. Partia po fiton. Por, cila parti?
Sondazhet në krye nxjerrin socialistët. Socialistët sipas gjasave do të marrin mandatin e katërt. Socialistët mbas një qeverisje 12 vjeçare të mbushur me çudira pjellë prej çudirash disi po aq të çuditshme fitojnë mandatin e katërt për ti dhënë rrugë atij vizioni që jap jell mendja e vet. Socialistët, partia e vërtetë neoliberale e vendit po fiton në një kohë ku kontekstet janë të njëllojta. Një gjurmë e tyre në vërshimin e njerëzisë nëpër jetë. Stafetën që brezi brezit ja le ata e stolisën me gurë të çmuar që shpojnë nëpër duar.
Socialistët po venë në përdorim vendin dhe po vjelin më zell socialist. Kapialistët e parë u desh të ishin pjellë e politikës e politika është vendi ku populli e thotë fjalën e vet dhe populli është sovrani. Ai fjala e të cilit mund të ketë pavarësinë më të madhe të mundshme në ato territore. Mbretërit janë sovranë, e kështjellat stoliseshin me dyer vetëm për ta. Populli ynë neoliberalist nuk mund të ketë orientim tjetër. Kush janë neoliberalët? Neoliberalë, në gjuhë shkollarësh të politikës e ekonomisë, quajnë ata njerëz që mendojnë se liria e gjithkuj për gjithçka që mundet (dhe lejon ligji, që duhet përmirësua me këtë trill në zemër) duhet mbrojtur e mbështetur. Këta tërheqin shoqërinë me vete. Pjellë e këtyre ishin CEO-t e kompanive të mëdha që mundësuan globalizmin dhe marrëdhënien që Marksi e thurte nëpër shoqëri të brendshme e zhvendosi në qindra e mijëra kilometra më tej në raca me mundësi të reja për shfrytëzim. Janë kompanitë angleze e amerikane, spanjolle e francize që prodhohen në punishte kineze e bangladeshase. Për të mos harruar Tajvanin ku bota mbarë thith mikroçipet për virtualitet realist bashkëkohor. Kore e Japoni, Kinë e Serbi e Rusi e Greqi e mo e mo.
Në katundin tonë vërtetë që zhvendosja nuk është ende mijëra kilometra, por pako dhjetra patjetër që është. Dhe po marrin në zotërim territorin e vendit sipas leverdisë. Një pushtet mbi territorin. Dikur në kohë të Berishës thonin mi jep mua lekët se kam një skemë të paparë që ti bëj tridhjetë e tre herë më shumë për 33 muaj. Ndërkohë me faza u rrëmbyen gjërat e rëndësishme, shpërdoruan mbrojtjen e vendit, vodhën rezervat në ar të shtetit të shqipëtarëve. Pastaj, ishin ata marrokët që merreshin me gurore e beton e që ishin edhe gangster urbano-ruralë që imponoheshin e që mbetën gjyshërit jetgjatë të të gjithëve.
Gangsterët ishin ata që patën ndikim të madh mbi shoqëri, pse institucionet nuk funksionin mirë. 40 përqind e popullsisë nën 33 vjeç. Guximtarë e të uritur, vulgarë grykës. Të varfër në kulm. Imagjino ti tani mbrojtësit e një ndërmarrje që shpallet si jopronë, pra që nuk e ka askush dhe lëshohen për ta rrëmbyer si celik e për ta shit për interes të vet, qoftë edhe te ndërmarrja fqinje ose diku ku mund të dërgohej e vjedhur e shitej. Partia politike megjithë maskarallëkun që e karakterizon ka qenë më e afta për tu mbrojtur disi prej kësaj hordhie rrugaçërore që mund të dhunonte gjithkënd. Njerëzit që dinin mundin e sakrificën derdhur në to hijeve gjendeshin pa një kuptim në jetë. Me llogaritë e të bëra të gjitha zera. Pastaj u vendos rendi disi. Berisha ishte kthyer në pushtet kur pati disa përmirësime krahasuar me Nanon që e kapi deliri oratorik e hedonik e harroi të rinovohej, një Jelcin i riu, pastaj erdhi Rama.   
Kjo është padyshim një shpërfaqje e vlerave që ushqen shoqëria në atë moment të caktuar dhe mënyrës se si gjejnë ato realizim. Ka dhe ndikime natyrisht. Por individi ynë është i yshtur për të qenë në një shoqëri tjetër, me mirëqenie më të lartë, dhe konkurrenca deri në ashpërsi kriminale është mënyra se si pozicionohemi në atë shoqërinë tjetër që mendojmë e shikojmë që po realizohet. Por edhe energjikë, guximtarë e optimist. Të shkolluar dhe injorantë njëkohësisht.
Vërtetë ca të rinj gjejnë zgjidhjen e mosmarrëveshjes së tyre në miting të Berishës, por debatojnë për politikën që duhet të ndjekë vendi, dhe ja kërcet me grusht ky, pastaj fap ky tjetri, por edhe në Pakistan e Kashmir e Indi ka provokacione ushtarake të nivelit të lartë të zjarrmisë.
Rama me një mal skandale mbi shpatullat sportive vjen i çuditur nga fakti që ende qenka dilema a duhet të vazhdojë qeverisje e tij, a të kthehet Berisha 80-vjeçar e ta qesi vendin në selamet.
GJMM-ja zgjohet prej gjumi dhe çuditet që ende u dyshoka mirësi e tij kur botërisht është e njohur që gjithë gjigandët i hanë njerëzit. Përveç atij, GJMM-së që do ta marrë vendin në sup e do ta qesi në një breg tjetër ku a rehat dhe ban fresk. Dhe njerëzit që i vejnë pas i thojnë që ky hero, nip perëndish e kushëri mbinjerëzish, asht bekim. Ilaç është. Socialistët. Partia e çlirimtarëve të shpallur. Partia Socialiste, Ish-parti e Punës, ish parti e punëtorëve dhe fshatarëve, komuniste e ma e ma.
Skandalet do të na rikthenin në përsëritje bajate, por neoliberalët janë një formë e angazhimit politik që e pranon skandalin. Artistë si Andi Uorholl ishin aty kur po krijohej neoliberalizmi. Kanaçe supe, fotografuar në zmadhim e pastaj kopjuar në kanavasë. Skandal estetik me qëllim tërheqje vëmendje thjeshtë për kontroll të paqëllimtë jetëpakë.
Për shembull, Rritje e turizmit, por duket se ideja urbanistike, ose zhvillimore që po realizohet duket se nuk po mendon mirë për banorët e vendit dhe po merr sipërmarrjen si busull të vendimit të vet.
Po ndërtohet shumë afër detit plazhit kudo. Zona afër destinacionit turistik, kufizon dukshëm kapacitetin pritës të destinacionit. 5-fishi i njerëzve mund të pritej nëse zhvillimi krijohej 2 kilometra më largë. Lëre pastaj 22. Ndërtuesit shqiptarë të mëdhenj në Tiranë, Durrës e Lezhë, Shkodër e Himarë, e ... duhet të kishin marrë tashmë në kontroll plazhet e vendit duke i parë ato në funksion të pronave të tyre. Lidhja e lagjeve periferike me plazhet duhet të ishte e shpejtë, e sigurtë, pa andralla. Me transport publik të qetë e efikas. Trena, tramvaje. Edhe plazhi ruhej me pak ndërtime. Me qendra të vogla tregtare, fusha e lëndina, parqe, fusha për sport. Vende për çiklizëm e flutura. Turizmi është një dhënie në përdorim e vendit për vizitorë dhe ata që disi duan të rrinë. Dakort ata mund të kenë shumë pare, por mbërritja e tyre ve një rekord të ri në relativitetin e kuptimeve të shumë dhe pakut të aspaktë.  Shëngjini që duhet të ishte ndërtuar në faqen e malit për karshi i hyri pylli përmes e doli në detë. Duke zaptuar hapsira ku fluksi i njerëzve mund të ishte menaxhuar shumë më mirë. Me prona më komode. Duke ju mveshur historisë së vendit. Duke bërë kalatë qendra.
Këta mund të shesin me çmim më të shtrenjtë apartamentin e shumtë, por aty mund të nxirrnin jetesën kënde lojrash, bare, fusha sporti, restorante, treg fshatar, varka bërës e shitës, hamakë e hije e mbi të gjitha disa mijëra prona shpërndarë në kodrinën për brinjë me transport inovator. Grean coast që duhet të kishte qenë në bisht të malit të vashës. Vunjotasit e dhërmiqotët nuk i bënin kot ndërtimet në mal kot or ti. Se edhe me luftë e kanë e mbajt për vete. Në plazh mblidhen një tufë ngrehinash betoni.
Ku shpallnin pronësinë 3 milion tani janë vetëm 33 mijë. Mundësisht brenda në det. Zhduket pylli pejsazhi, uji, uji i ëmbël edhe rrinë katunarët si sardele për tu përcëllu nëpër shezlongë që shiten shtrenjtë. Këto ngulmime betoni në breg po e ngulfasin përdorimin e territorit dhe janë një shenjë e qartë që zhvatja e këtij vizioni zhvillimor i vendit i vete pas skandaleve të tjera. Natyrisht pronësia është private, por kjo nga ana tjetër nuk ka as kuptim.
Si përfundim socialistët pak a shumë i dimë të gjithë shokë. Vërtetë Rama ka të drejtë që një ‘stuhi muti,’ si i thojnë anglezët, na pështjellon në kontekst të informimit por gjithësesi ca gjëra stuhia nuk i merr me vete.
Ama edhe Berisha!? Ptu. Një hajvan në krye të një force politike fare të kalbur që të çudit si rri më këmbë. Socialistët, partia e fshatarëve e punëtorëve të nxjerr shumë më shumë lidera ambiciozë se ju? Ju bij aspirantkulakësh nuk gjeni dot njeri për të zëvendësuar një lider plak që peshon politikisht sa një rinoceront. 20 vjet nuk patët një njeri për të qenë që t’ju mblidhte në një takim e të thoshte ndoshta më mirë kështu ose ashtu. Doktori që i thërret te zyra dhe i drejton 30 vjet. Një zgëq social me shumë njerëz, pellgu.
Këneta, i thërret Rama. Me një buf, thotë Rama. Por, janë 40 mijë bufa. Me një me një sy në krye. Por a është mbledhur një elitë anëtarësie milituese pranë udhëheqjes demokratike? Pse nuk arriti kjo elitë të shprehë një individualitet mendimi e besimi në ideal që i shërben qeverisjes? Pse nuk njohëm grupin. Ndonjë aty këtu doli në ekrane, po personalisht kam qenë shumë pak i targetuar në rrjete sociale dhe nga kandidatë pak socialistë ose demokratë. Ose ndoshta demokratë, po edhe nga 4 dhe 7 dhe ndonjë numër tjetër.  Berisha fytyrë në fushatë. Berisha motivim e motiv. Pa qeveri të hartuar që të adresojë çdo sektor më vete. Një hero. Një Trump.
A janë më mirë socialistët devijantë, kushërinjtë rozaki të këtyre bufave të bluhrosur? Socialistët që i ka ardh ora e ushqimit dhe çirren me sqepa përpjetë. Ndoshta çjerrja e tyre e gëzimtë sjell bereqet si shiu kur duhet. Rama, një Berisha M9, udhëheq me sukses. Vërtetë një decentralizim i centralizuar, por efikas. Rama me 200 sekretarët fuqiplotë përparon. Natyrisht për turp të tij rrezikon Bufi me një sulm në natën. Edhe rama me një qeveri që nuk e di e njeri, ose ndoshta e di, po edhe më shumë mund ta dijnë.
Rama i thjeshtë te zoti. I flet popullit thjeshtë fare. O çyrykë, i thotë, - si ju shkon mendja që mund të mos më votoni se ju ....!, se më çmëndët fare!.!” (Berisha me 100% dhe 50% dhe rritje dhe zbritje, ngatërrohet edhe vetë.) Rama thotë ndonjë dyfishim a dhjetëfishim andej këndej, por nuk lodhet fare në llogarira.
"Flasim për dilema bazë, zoti në qiell dhe shokët e tij, Europa, o zot i madh, që edhe na ka thërrit përditë vetëm se unë s’kam ik dot se kam pas pako punë me ju, që jeni edhe katundarë, siç e dini edhe vetë, por, që, unë i kam shumë qejf katunarët. Është mirë, për kokën time është mirë. Edhe ata që ikën u ngutën. Ktu është mirë fare." - thotë ai.
Mirë. Mirë i thojnë këta.
Janë edhe të vegjlit. Një lojë që mund të rrëmbejë ndonjë karrige. Por, votë e tyre i takon fituesit, në njëfarë mase. Ose humbësit. Domethënia e tyre duhet ende të zbulohet. Dhe ky është një rrezik që duhet ta kishin zgjidhur që dikur.
Unë i qëndroj ftesës për mos votim. Ftoj gjithë çunat të pendojnë votimet! Digjni kutitë e votimit dhe piqni keca në flakën e madhe!

kur e pyeta për programet si heren e kaluar me dha te njejten pergjigje prandaj inteligjencës artificiale i kerkova ta bente kerkimin ne vazhdë të fushatës ja ç'më tha:

Në prag të zgjedhjeve parlamentare të 11 majit 2025, Partia Socialiste (PS) dhe Partia Demokratike (PD) kanë zhvilluar fushata të ndryshme, duke reflektuar qasje të kundërta në organizim, mesazhe dhe aleanca politike.

Partia Socialiste (PS): Fushatë e centralizuar dhe e fokusuar në arritjet

• Qasja organizative: PS ka ndjekur një strategji të centralizuar, duke u mbështetur në strukturat ekzistuese dhe në figurën e kryeministrit Edi Rama për të promovuar arritjet e qeverisë.
• Mesazhet kryesore: Fushata është përqendruar në theksimin e stabilitetit ekonomik, investimeve në infrastrukturë dhe përparimeve në integrimin evropian.
• Aktivitete publike: PS ka organizuar mitingje dhe takime me qytetarët në qytete të ndryshme, duke theksuar projektet e realizuara dhe ato në plan.

Partia Demokratike (PD): Fushatë e decentralizuar dhe e fokusuar në ndryshim

• Qasja organizative: PD ka ndjekur një strategji më të decentralizuar, duke u mbështetur në figura të ndryshme brenda koalicionit "Aleanca për Shqipërinë Madhështore", i cili përfshin 26 parti të ndryshme.(KQZ)
• Mesazhet kryesore: Fushata është përqendruar në kritikat ndaj qeverisë aktuale, duke theksuar nevojën për ndryshim, luftën kundër korrupsionit dhe përmirësimin e institucioneve demokratike.
• Aktivitete publike: PD ka organizuar takime me qytetarët dhe aktivitete në nivel lokal, duke u përpjekur të mobilizojë bazën e saj dhe të tërheqë votues të rinj.

Lexo si tabele. fjalia e parë rresht më vete e dyta më vete. E para tregon socialistët, e dyta demokratët.
Krahasim i fushatave të PS dhe PD Aspekti Partia Socialiste (PS)Partia Demokratike (PD) Organizimi Centralizuar, me fokus në lidershipin e Edi Ramës Decentralizuar, me përfshirje të gjerë të partive të koalicionit
Mesazhet kryesore Theks në arritjet e qeverisë dhe stabilitetin ekonomik Kritika ndaj qeverisë, nevoja për ndryshim dhe luftë kundër korrupsionit
Aktivitete publike Mitingje dhe takime në qytete të ndryshme për të promovuar projektet e realizuara Takime lokale dhe aktivitete për të mobilizuar bazën dhe tërhequr votues të rinj
Aleancat politike E vetme, pa koalicione të mëdha Koalicion i gjerë me 26 parti të ndryshme
Ky krahasim tregon se PS ka ndjekur një qasje më tradicionale dhe të centralizuar në fushatën e saj, duke u mbështetur në arritjet e qeverisë dhe në figurën e kryeministrit. Në anën tjetër, PD ka ndjekur një qasje më të decentralizuar dhe të fokusuar në ndryshim, duke përfshirë një koalicion të gjerë dhe duke theksuar nevojën për reforma dhe luftë kundër korrupsionit.
Nëse dëshironi një analizë më të thelluar për një aspekt të caktuar të fushatave ose për ndikimin e tyre në elektorat, jam i gatshëm të ndihmoj më tej.

,

Çpo ndodh aty,
...
s’të shoh me sy.
 tyryryryyyy
             Fushata.
 
 
Kontekste historike.
 
Ja për shembull, përzierja në punë politike e do që në fillim një shembull. Cili?
Di dicka për gjithcka e cili di dicka për dikë e cili di gjithcka për diçka e bashkë si vëllezër. Shoqëria vllazëria marrim pushkën vimë te shpia.
Lufta e klasave normalisht duhej të ishte një luftë ideshë të gjithë të bëheshin pronarë e të ndanin bollëqet e natyrës ca ja morën cave si gjithmonë e ca të tjerë e morën më vonë e u hakmorrën për luftën më herët. Në luftë të dytë botëore këta që nuk morën pushkën të dilnin në batare ishin në dorë të këtyre që mbërrinin te lagjja me zjarrin çlirimtar në sy dhe armë në dorë. Gjermani tërhiqej prej dyndjes që i bënte bota ku ishte dyndur dhe këta luftonin e direkt nga lufta mbërrijnë te ky e thojnë - po ti ku i gjete kto pare, qen i keq? - po me lesh merrem - i thotë ky. Me lesh, ti me italianin dhe gjermanin?!. Rastiste gjithë bota aty, - thotë prapë ky i pari. Do vish me ne!
Dihet historia.
Por vllavrasja u përmbajt, megjithëse haraçi i luftës duhej mbledhur ngutshëm e në kompromis me armikun duhej dorëzuar. Sapo të gjeheshin relevancat gjeostrategjike do të përdoreshin të gjitha mjetet dhe akomodimi e revolucionarizimi ndodhin me furi, pastaj një përpjekje andej e një këndej. Armiku duhej shpikur edhe mos qoftë. Bolshevikët komunistë e kishin qendrën në Moskë ku jetonte edhe Bulgakovi i madh atëherë kur Andropovi humbte rininë duke pritur të vdiste shoku Krushcev, që zbuti stalizmin e thëllimtë. Kur i erdhi rradha Andropovi mezi i mbante veset e veta dhe këta janë emra kaq irelevantë në historinë e një perandorie që na kish të përfshirë, edhe pasi shoku Enver i, i, tha Krushovit, “ti të flasësh keq për liderin tonë të madh Stalinin që na shpëtoi nga dyndja gjermane që desh na fshiu?. Ashtu i thotë ky. Po tamam i thotë ky. Ne mendojmë, thotë ky i treti që ju të tërhiqeni dhe ta lini këtu armatimin, ne po punojmë për armatosje këtu nuk kanë punë as demokracitë popullore as ato kapitaliste, vetëm si vëllëzerit tanë agrarë kinezët e rinj e pare shumë.
 
Vlora vlora
Vlora vlora, bjeri më të lumtë dora.
....
Ja do bëhet Vlora jona
ja do bëhet shkrumb e hi
 
Këndonin heronjtë e rinj në republikës popullore socialiste këngën e luftës së 1920-ës kundër italianëve teksa i përvisheshin sovjetikëve jo aq të shumtë dhe plotësisht të depërtuar në mjedisin e mbrojtur, prej skenarit të filmit me dorë të Kadaresë për koncertin e vetmisë së madhe që personazhe prej një shqipërie sa tjetër aq edhe të mundshme, me pak ndryshime, e jetonin.
.......
e të desha shumë e të rashë pas, po pastaj do shkojmë te xhamija e namazgjasë.
 
Fushata.
Ku vajtën  e gjetën këta europianët yllin me pesë cepa.
Një gazetar më tregonte dikur për incidentin që i paskësh ndodhur Klintonit kur ishte president i Amerikës ca rumunë sillnin trengjyrëshen e vendit të vet me yllin të hequr prej flamuri, siç ka ndodhur edhe te ne. Dhe ky në njëfarë postmeksikanizmi e kujton për njëfarë pelerine të vendit e ka futur kokën në të e e ka veshur. E këta janë mërzit po ky nuk e njihte aq mirë yllin partizan që u shfaq në flamuj.
 
Sa me entuzizëm duhet nderuar ylli në ballë të kresë të Ramës. Një yll i europës me vija shpërndarë në ngjyra me kurim. E verdhë e artë në ballë e një lejla e bardhësi; e ka bërë Rama yllin me kujdes, Yllin me pesë cepa që e ka dhe numri pesë. E dy tre ditë më vonë ky filloi të mbante më shpesh numrin 5 duke ndjekur shembullin e salës. Edhe në sheshin Gjergj Kastrioti u bë një festë e gëzim i madh. Kërcyen në një çelje të kuruar nga ansambli tirana. U shpotitën me egërsi dhe vulgaritetin e zakonshëm, por nuk u zgjatën shumë. E komentuan njëri tjetrin, e Rama nuk u përzi aq shumë në këto muhabete po shkoi direkt me taku ca gra dikah.
Rama që nuk shtroi iftar maskarai, mbas një muaji kreshmor, kur edhe na tha fjalë të ditura të profetit, paqja e Allahut qoftë me të, e të ibn al Kaldunit të mencëm sa ska, hoqi kapelen kur vdiq Papa.
Ai që nuk e fali namazin e bajramit dhe unë dyshoj se ai, ai, nuk ka agjëru për më shumë se dy net, mos them që ka agjëru vetëm për natë Kadri mungoi. Ai gjatë, po, po, gjatë garës së kuajve në hipodromin e Londrës kishte bërë kryqin kur kali i arab i racës i Ziu i Skërnderbeut me numrin 27, që e kishte një shok shqiptar nga Bejruti, po që kishte lind në Has, kishte fitu. (Edhe cudia më e madhe ishte se ishte katolik.)
 
Ngjarjet bëhen vetëm pak ditë pasi unë i vetëm zbulova mbërritjen e dallëndyshes së parë.
A e ka parë Berisha dallëndyshen?
Dhe a e ka hequr ai veroren këtë simbol pagan prej krahut që kur i shkon qiellit përmes e etiketon Ramën Argat i Leonçiçit a Vuljanoviçit, nji shka diçka (?).
Duhet ta pranoj se e lëndon ndjeshëm përpjekjen gazetareske mungesa e njohurisë për këtë fakt, por ama unë e di me siguri që Berisha mbante verore, mbante verore të paktën deri dje. Rama aty në atë vend të parakrahut ka një seri lidhësesh që përkujtojnë momentin kur ishte bujtë dikush nga botë e ngjyrave, me një shportë me sekrete në dorë. Riti pagan nuk e pranon këtë pluhripaganizëm nga botë e bojrave. Boj nga botë e dukës, se ata katundarët e tjerë ishin pa tokë.
 
Rama, si vdiq Papa, i la ca gra diku pa ja përsërit që duhet ti thoni burrave që po nuk votuan për partinë tonë janë çyrykë.
I la gratë e vajti ti falet zotit të të gjitha gjallesave në një si kuvli që ka në shtëpi e ku i rri zotit pranë në raste humbjesh të tilla. Më ka thënë një shok se unë nuk e kam pa.  Europa, - i tha. Vetëm unë e di ku rri Europa jonë që të shkojmë e ta kolonizojmë se këtu është vapë dhe ka për tu mê ujti prandaj të ikim në Gjermani. E di çke ti thotë ky tjetri. Lëre se po iki vetë.
 
A di diçka ky shejtan apo lu kot?
Sharl dë Goli që e ka pasur babain tregtar kuajsh në tregun e rrugës Rënua dë Ren vjen i vëmendshëm dhe ngadhnjimtar. Jeni çmendur ju të votoni dikë tjetër? Pyet urdhërueshëm. E meqë dihet se njerëzit nuk e kanë një përgjigje ai i ndihmon ta gjejnë duke i hutuar. Hopa kërceni duartokisni më me qejf, është shumë mirë, ata që ju thonë se nuk është aq mirë e kanë keq. Tregoja ti Belinda dhe ti Fatmira.
 
Ndërkohë kishte ftuar Ilir Vrenozin një fanatik i ekipit postfutbollistik të demokratëve, po ky nuk i kishte shku. Berisha shkon në Korçë e takon. Vrenozi ja shan organin seksual. Ilir Vrenozi nuk është i njohur për aftësitë e tij profesionale por ka siguruar popullaritet duke i thënë Ramas “ik mer qelbsinë se na vodhe.” Si një demokrat i zakonshëm. por i shprehur në forma interesante për publikun që nuk e di, dhe për më tepër i pëlqen kur nuk e di, ç’sjell dallga mikromediatike.
Përqendrimi në komunikim gjatë kësaj periudhe, e gjithmonë, e bën Ramën ti thotë Vrenozit: ”lërmë tu flas njerëzve edhe nga lajmëtarët e tu mesazh”. Jo i thotë ky dhe me këtë lajm mbulohet disi mesazhi për gratë që prisnin tu kujtonin se çyrykët duan drejtim.
Mbledh vetëm gratë kodoshi se gratë e fusin shejtinin (anin) në shishe, dhe dihet se po nuk qe shejt’anï gjërat shkojnë mbarë.
 
Asnjë nuk e fali Bajramin, dikur edhe familjarët e Berishës shtronin iftar.
 
Nuk ja bënë respektin as atij arabit të rëndësishëm fare që printe polemin e shumtë që për tu përmbajtur disi ishte dizinformuar për kohën e mbërritjes në sheshin Skëner’beu, disi në orar të faljes, dhe siç edhe mund ta dini në rit të myslimanit falja mbas kohe, e jo kur të thërret ezani, që e ka ngarku një njeri që e ka emrin e zotit të kujtuar në zemër me 1001 emra, që dikur vetëm Ishmaeli i dinte të gjitha, asht e padobi.
 
Berisha ngre tavane ul dysheme, Rama rrit standartet deri kur ne bashkë me to të fryhemi si një top  e ai të na shkelmojë në Europë dhe të tërhiqet nga politika për tu nisur drejt kontaktimit të asaj jetës që u gjet në atë planetin atje tej, që kur dielli i  vet e ndritte tej përtej, i dallohej një spektër i ngjyrës që përmbaj në reflektimin e ngjyrës që ndjehet në ajrin mbi ujin që ka plankton, këtu te ne toksorët.
Një  prurje nga organizmi i tyre lënkërka gjurmë në ajër, nëpër atë ajër do kullosë Rama, kur të na ketë shkelmuar në Europë dhe ti jepet diplomacisë ndëryjore. (Mund të kontaktoni me këtë informacion tek BBC.(www.bbc.com/news/videos/cgqv4dlz3y4o))
 
Siç edhe e thamë.
Si do të shkojë në një rrugë aq të largët prej nga ku vetëm drita i arriti teleskopit hapsinor të Kembrixhit?.
Sa keq që nuk e pikasën teleskopët tanë të parët. Me siguri që do ti kishin zbuluar vetëm se  ato shohin teposhtë e jo përpjetë.
Vërtetë ça po sheh qeveria me to? Po ruan Ilir Vrenozin
 
pranë një spitali
...
doli nga mali
...
 
Pra fushata marshon.
Për fat të keq fushata nuk është aq shumë për politikë e siç edhe thashë ky është një etyd apolitik për t’ju kujtuar elemente sipërfaqësore të fushatës. Xhingla mingla.
Në fakt
20 deri në 50 vjeçarët janë 1.136 milion e votuesve.
1.015 milion banorë janë mbi 50 vjeç
640 mije banorë janë mbi 60 vjeç
Kurse ata që nuk votojnë mbeten 627 mije, pra nën 18 vjec.
 
Të dhënat mund të mos jenë aq të sakta se unë ndoshta i referohem censusit dhe jo listave zgjedhore të KQZ.
Por pranvera në vendin tonë ja le shpejt vendin verës dhe zgjedhjet do të jenë më 11 maj. Koha e ngrohtë me djell të nxehtë dhe përvëlues. Në ditën e 27t të fushatës temperatura 33 gradë, aq sa ishin edhe vite në jetë të Krishtit kur njerëzia dëgjon pa pupushim daullen e Ramës ju jeni të çmendur, "ooo, ..., ju jeni çyrykë. Nuk ka mundësi të më shqetësoni me këtë dyshim?! Këneta do ta pengojë marshimin tonë drejt Europës ku do tw jemi si të barabartë, madje, më mirë akoma, të barabartë. Ju qënkeni të çmendur, një shans historik si ky, në vend të sigurisë së plotë që gjithçka të vejë e të shkelmohet në drejtimin e BE-së, më shtini në dyshim se mund t’ja jepni këtij gjytrymit? Ju qenkeni autikë.”

Oooo! thotë me nervozizëm ky zotëria.
Edhe dalin plot njerëz që deri atë çast nuk kishin qenë me ndonjë peshë, por ja, hidhen mbi barrikadë si Gavroshi, i të Mjerëve të Hygoit të madh, që shkojnë tej me pak plumba në kapele. Vrenozi e Ariani dhe Edmondi e plot e plot e ja kujtuan se rruga e zgjedhur po shkaktonte një kosto të panevojshme. (Dakort ky milet kwshtu e do, po pse kur do me i ba siklet, kur do me i ba për vete? Një bullizim i panevojshëm i çapajevit mendjendritur.)
Por nuk është e papritur. Rama vijon përfshirjet në miniskandal.

Berisha tha, - unë ku ta gjej të jem buf, se është zog shum i bukur. Bufi i dijes, Athinasë tonë të dashur i rrinte në krahë që të tregonte se ajo ishte zonjë e dijes. Edhe do ti që bufi është një zog shum i bukur dhe te secili kujton mirë për të, po qe se nuk ka ndonjë vend shumë malor ku bufi i ha pulat. Edhe unë vetë për bufin kam një kujtim të bukur me tim atë që më zgjoi herët një mëngjes, kur nisej vetë për punë e në heshtje më ftoi në dritare për të parë një buf që ish ndalur në një shufër hekuri që dilte prej murit aty pranë. Shikonte pa frikë po si përfundim iku, kur unë po e qartësoja disi figurën e tij. Edhe babi iku në punë dhe unë me siguri që fjeta prap.
 
A është fushata e Berishës më e mirë?

Zoti LaÇivita patjetër që ka një ekip që di të menaxhojë një fushatë. Pavarësisht se duket që ai ka pak si shumë besim tek aborigjenët. Berisha me shokun Vrenozi duhet ti kërkojnë ulje çmim prej zotit LaÇivita për kafen me zotin Vrenozi. Nuk kam asgjë me zotin Vrenozi, por politika gjithsesi është një angazhim sa më profesional që të jetë e mundur. Një votues i mirë është një profesionist i mirë. (O Çyryk. Ky me gratë e ky me Vrenozin sikur na hutojnë pak.)
Ndikimi i fushatës në rezultatin e zgjedhjeve është disi problematik në vende si i yni. Njerëzit përgjithësisht kanë qëndrime politike disi më jetëgjata se një palë zgjedhje dhe lidhjet njerëzore që ushqejnë qëndrime politike të caktuara kanë peshën e madhe. Por nëpër ëndrra duket një Pazar i gjasë, ku njerëzit kanë ardh pa gja, e meqë janë aty po takohen. Si i thotë ai atij tjetrit në përrallë të Palajt,  “a bajm tramt?” “Bajm.” - i thotë ky tjetri. Dhe ...
 
Por partitë kanë paraqitur programe politike. E këtu na hyn në punë inteligjenca.
Por ajo është gati e panevojshme. Inteligjenca artificiale e bën për ne, mjafton që ta kontrollojmë.
 Të dashur miq që një magji të funksionojë ajo duhet besuar. Në shkrimin e fundit unë u nguta e ju ftova të mos votoni. Këtë herë po ju ftoj sërish të mos votoni. Ka shumë njerëz që shprehen se nuk u intereson fort politika e janë shumë të zhgënjyer prej saj. Por pastaj se nga gjehet një mik që një nder diku dikur. E ndere ka prapë ti mos u mërzit. Por edhe hoxh efendiu me kete rast po prezantoj edhe nje video qe kam hasur neper rrjet e në përpjekje e ka dënu shitjen e votës.
 
Jo zotërinj! (dhe zonja) Inteligjenca artificiale do t'ju tregojë!
 
Në një vijimësi postimesh unë do t’ju njoh me rezultatet që do të ofrojë inteligjenca artificiale ndaj një pyetje që synon një përmbledhje të programeve dhe prezantimit të tyre gjatë fushatës. Unë do të pyes të njëjtën pyetje e të shohim se si do të ndryshojë përgjigja e saj përgjatë fushatës.
Por si fillim ka një prezantim dhe një produkt. 
Numri i Parë

Nëse mbërritët deri këtu në leximin tuaj ja ku i keni ca foto. Ja se si shfaqet fushata në kërkime në platformën google.
këto skena padyshim i keni edhe vetë por ja detaje nëpër to që meritojnë vëmendje. Rama në kërkime shfaqet i lidhur me Adidas. Pastaj Art, Styling Baton Haxhiu, Blendi Fevziu, Djukanoviç e i shihni vete. Edhe të Salës. ky është një arketip global në veprim për horoskop të tyre. 
Pastaj fotot shfaqen gati njelloj. Dakort ky është logaritmi pë mua, por edhe ai tregon diçka. Ja dhe Berisha nje tufë me emra ë i prin shoku Enver. Berisha me peshen e vetes në krah marshon, por. Shiko Rama. Juventin burri i dheut.

Shkurti e marsi para zgjedhjeve të majit kanë qenë muaj zhvillimesh të shumta. Dy partitë kryesore në vend kanë bërë gati ekipet elektorale, koalicionet e strategjitë e tani zbatimi që vazhdon si prej gjithmonë.
Partia socialiste vjen në këto zgjedhje me një forcë më të unifikuar. Arrestimi e lënia në ambientet e paraburgimit e kryebashkiakut të Tiranës zotit Erion Veliaj është një zhvillim i rëndësishëm brenda kësaj partie e ky arrestim në prag të zgjedhjeve rastis në një kohë të përshtatshme për të minimizuar humbjet e këtij zhvillimi. Duke menaxhuar qendrën absolutisht më të rëndësishme të zhvillimit në vend zoti Veliaj pati mundësinë të ketë kontroll në burime financiare e njerëzore që e bënin atë një aktor me të cilin duhej negociuar. Megjithëse largë cilësive për të qenë një lider, padyshim një Metë i ri mund të lindte prej tij. Por fati i tij tregon për një realitet të ri politik në vend.
Pas një zhurme fillestare për padrejtësitë e drejtësisë së re, Rama e ka shndërruar në një ndër shtyllat e rëndësishme të fushatës së tij mbështetjen që socialistët i kanë dhënë reformës në drejtësi. “ne ja dhamë shpatën” është refreni i përsëritur prej tij, ndërkohë që Partia përpiqet të lerë në harresë një seri skandalesh të mëdha që edhe të çonin në nxjerrjen jashtë ligji a shpërbërje të një force politike nuk do të ishte ndonjë skandal.
Ndërkohë shtyllë tjetër e rëndësishme e fushatës është integrimi europian. I bekuar prej zhvillimeve gjeopolitike Rama po vjel fruta të një politike të jashtme që përgjithësisht është bazuar në aftësitë e tij për të qenë i këndshëm në tryeza e takime, për të bërë njëfarë lajmi të pa-qeder para mikrofonit dhe për një fragmentizim të aktivitetit diplomatik në atë masë sa mos me u marr vesh hiç se çfarë po bëhet.
Pas një angazhimi kokëfortë në Ballkanin e Hapur, i cili nuk ishte veçanërisht i pëlqyer prej gjermanofonëve që po investoheshin në Procesin e Berlinit dhe për të cilin Berisha angazhohet elektoralisht se do ta varrosë përfundimisht duke i siguruar kështu mbrojtjen e nevojshme fermerëve shqiptarë, Rama përfshihet përkrah Kroacisë e Kosovës në një mirëkuptim për përkrahje në aftësitë mbrojtëse. Vendimi është pak të themi i papritur sepse marrëdhëniet tona me Kosovën kanë qenë disi të ftohta Rama deri vonë këmbëngulte në një rritje të mirëkuptimit prej qeverisë së Kosovës ndaj kauzave të qeverisë Serbe. Ndërkohë që edhe marrëdhëniet tona me kroatët nuk na kanë rënë në sy për ndonjë ngrohtësi të veçantë.
Një zhvillim i tij padyshim është i rekomanduar nga një qendër e rëndësishme e pushtetit gjeopolitik. Por për ne është e vështirë të kuptojmë në këtë moment se ku është kjo qendër.
Është disi e vështirë për ne të shohim Shtetet e Bashkuara si iniciatore të këtij zhvillimi duke pasur parasysh se ameriaknët nën udhëhejen e Trump janë duke përmirësuar marrëdhëniet me Federatën Ruse. Natyrisht nuk është për tu përjashtuar që amerikanët të shohin dobi të kjo marrëveshje, ose thjeshtë reformat që Trump po bën në përfaqësuesit e SHBA nëpër institucionet ndërkombëtare nuk kanë përparuar aq sa të ndikojnë këtë zhvillim, por sipas gjasave një zë më europian brenda NATO-s i ka pëshpëritur miratimet. Përfshirja e Hungarisë në aleancën me serbët që u artikulua si përgjigje ndaj këtij zhvillimi përforcojnë besimin që europianët janë ata që po marrin masat e duhura në këtë rajon ku padyshim së shpejti do të kemi një matje të forcave a negociatë.
Leximi i këtij zhvillimi është me rëndësi për të kuptuar aleancat e Ramës në prag të këtyre zgjedhjeve. Këtu na duhet ti rikthehemi sërish temave si Tik-Tok, denoncimi i Gjykatës Ndërkombëtare, apo shteti Bektashi. Të tre çështje fare të paqena e një shpërdorim energjie i pakuptueshëm, në mungesë të një teorie konspirative për të cilën kemi nevojë për më shumë informacion. Por, që të treja rrëfyese të rëndësishme për të kuptuar shtigjet nga gjarpëron politika jonë e jashtme. Vendimi i djeshëm i Orban për të tërhequr Hungarinë nga Gjykata Ndërkombëtare për Krime (ICJ) me siguri do të verë në lëvizje pozicionime të cilat do të paraqesin vështirësi për zotin Rama. Ndarja e madhe mes SHBA-së dhe BE-së vjen në një moment të papërshtatshëm për të duke pasur në konsideratë se palët do ti kërkojnë të bëjë të qartë se ku qëndrojnë besnikëritë e tij. Secila palë ka potencialin ta dëmtojë fushatën. Amerikanët me ndikimin në SPAK, me informacionet e shumta që duhet të kenë e me rrjetin e shkëlqyer të ushtrimit të ndikimit janë një forcë marrëdhënia me të cilët kurrë nuk është e thjeshtë.
Arritjet në zhvillime infrastrukturore, rritja në turizëm e një diskurs më elegant e tërheqës për të vjelë frutet e zhvillimit teknologjik janë gjithashtu një element i rëndësishëm i fushatës për zotin Rama, por edhe këtu është e lehtë të kujtohet e harrohet ngaqë dikush flet për korrupsion, diku zhvillimi prek vetëm një pjesë të vogël të popullsisë e diku zhvillime e pësime bëhen bëhen bashkë.  
     
       Papritur, Partia Demokratike e Shqipërisë duket se është rikthyer në konkurrim. Me një koalicion të gjerë aleatësh të llojllojshëm që herë duket se dëmtojnë e herë sikur ndoshta janë të dobishëm për të mbledhur votat në atë rrjet njerëzish që ata ushqejnë, PD përparon. Shqipëria madhështore.
Por problemet nuk mungojnë. Pak prurje të reja nëpër listat e mbyllura parashikojnë që fushata do të vazhdojë të mbështetet më së shumti në drejtimet e stërshfrytëzuara: karizma e liderit, korrupsioni socialist dhe besnikëritë me karakter krahinor e antikomunizëm familjar.
Ndërkohë karizma e kandidatëve të tjerë le shumë për të dëshiruar. Anëtarë të vjetër të partisë, natyrisht me kontribute, por me pak aftësi për të shfrytëzuar teknologjitë e reja të komunikimit e pak reputacion profesional relevant për zhvillimet ofrojnë pak. Vetëm përfituesit e dikurshëm prej pushtetit të tyre mund të kenë ruajtur mirënjohjen, por një opozitë tashmë 12 vjeçare ka gjasa të ketë holluar lidhjet.
Gjithësesi sigurimi i votës së të ‘tonëve’ mbetet një hap jetik. Partia Demokratike në këtë aspekt është ballfaquar me zgjedhje të vështëria. Debatet lidhur me listat e kandidatëve për zgjedhje kanë qenë një tregues këtij zhvillimi.
Lajmi që udhëheqja e forumit rinor të PD-së në Vlorë ndërroi krahun e u pozicionua përkrah socialistëve, tregon se një fushatë e gjallë joshje e rekrutimi po realizohet prej socialistëve që padyshim kanë në duar mjetet e nevojshme për suksese të vazhdueshme. Me siguri që prurjet e këtilla do të vazhdojnë. Edhe në zgjedhjet e kaluara socialistët shfrytëzuan me sukses këtë taktikë. Besoj gjatë gjysmës së dytë të prillit e javës së parë të majit çdo ditë do të kemi në lajme anëtarë të PD-së që do të zgjohen prej letargjisë e do të shohin se e ardhmja vazhdon nga e kaluara e do gjejnë se parimet e socializmit modern ishin ato që ata besonin që gjithmonë.
Ndërkohë Demokratët kanë lëshuar një sërë premtimesh, përmendim këtu taksën 10%, rrogën e pensionin e lartë. Berisha në vazhdë të qasjes së tij për relativitet të shtuar në fushatë derdh numra pa ndonjë kujdes të veçantë.
Por alternativa qeverisëse mbetet e paqartë dhe lidershipi i partisë vizualizohet vetëm si zgjatje koke pas portretit të kryetarit. Lidershipi i demokrat nuk është ende i dallueshëm në karakteristikat bazë të tij. Nuk dihet ende nëse do të kemi profesionistë a aktivistë, të rinj a të vjetër, besnikë a të pavarur. Partisë i mungon një figurë që do të mund të konsiderohej si i dyti a treti, qoftë edhe i 7-ti a i 17-ti. Në një intervistë të kohëve të fundit Berisha promovoi një urbanist, përmendi edhe të tjerë, por kush është kush nuk dimë.
Nga ana tjetër lideri Berisha është një magnet me të dy polet. Ai mbetet nën hetim a gjykim për një çështje korrupsioni, ka një seri tematikash të dyshimta që do të merren në shqyrtim nga media simpatizuese të qeverisë e që nisin me 11 janarin, Fazlliçin, Gërdecin, 97-ën, Tropojën, etj etj. Në rast të një rreziku real për humbje të pushtetit nuk do të ishte e largë mendsh që Socialistët të luajnë gjithë gurët për të shtuar paraqitjet e Berishës para policit që kontrollon që ai nuk po shkon dikah s’dikah. Me siguri edhe shokë të tjerë të lartë të partisë e kanë ditën për tu paraqitur te SPAK me buzëqeshjen e çalë dhe zjarrin në sy.
Pas zhvillimeve në Amerikën e Trumpit që ushqyen narrativën se Rama kishte manipuluar mbështetjen amerikane (me ndihmën edhe të Sorros) për të kontrolluar drejtësinë dhe siguruar dominimin e jetës politike në vend, Berisha angazhoi një konsulent për zgjedhjet nga fushata e Trump. Por ekspozimi i mëtejshëm i tij duket se po ruhet për javët e mëvonshme të fushatës. Zoti LaCivita po lihet për dihet ku demokratët të fillojnë të shtegtojnë.
Mbërritja e prillit dhe përshkallëzimi i fushatës do të na tregojnë shpejt se si do venë punët.
 
Ndërkohë janë edhe të vegjlit.
Megjithëse Basha me Euroatlantikët nuk ka gjasa të marrë ndonjë pjesë domethënëse të elektoratit ai ka potencialin të rrëmbejë kohë e vëmendje të vyer mediale, sidomos nëse kihet në konsideratë se mediat në përgjithësi kanë një regji. Ndërkohë Berisha ka edhe një të çarë tek Agron Shehaj, i cili sipas gjasave do të jetë efikas në ato fronte elektorale ku do të angazhohet.
 Risi e këtyre zgjedhjeve janë edhe të vegjlit e rinj.
Shabani dhe Lapaj dhe Qorri herë dalin e herë nuk dalin. Për fat të keq këta aktivistë nuk na treguan ende ku buron fuqia e tyre. Hezitimi të treguar rrënjët ka një kosto më të madhe nga sa ata parashohin. Realiteti politik shqiptar nuk është i tillë që një grup të rinjsh me ideale e besim te vetja bëhen bashkë në një tryezë e pastaj valvisin flamurët ku mblidhet polemi e pastaj buron legjitimiteti e energjia për zhvillimin e ndriçim.
Në kontekst të alternativës dhe kërcënimit real që ofrojnë për ekuilibrat e pushtetit politik Qorri, Lapaj e Shabani janë një ushtrim nxemje për çunat që merren me ndërtimtari ose biznese më pak të ligjshme nëpër Europë ose me të dyja bashkë. Zgjedhjet e kaluara nuk janë largë. Mjafton të kujtojmë Elbasanin, atë qytetin simpatik ku ilirët e lashtë të Skampinit që pinin ujë Shkumini lanë pasardhës me bindje të forta. Kur Rama bëri një vizitë para fushate atje, ca demokratë jo aq radikalë hipur në shkallët e hotel Skampës e thirrën “Rama ik!” “!Ik Rama ik!”, por nga shpura e Ramës u lëshuan si sqiftera e s’lanë të koritet miku. Ja thyen nofullat me grushte e nisën në arrati ndjekësit e Bashës, atëbotë berishist. Pastaj kur erdhi ditë e zgjedhjeve një ish-gardist i PD-së u detyrua ta vrasë një mjek psikiatër nga një familje e nderuar e qytetit që rastisi të ishte edhe anëtar i bandës kriminale që menaxhonte fushatën e kishte shpërndarë me terror ata zëmekurit e Skampës, që bezdisën kryeministrin që gjezdiste bulevardin pak metra më tej.
 Në përfundim të këtij shkrimi më duhet ti rikthehem  mëdyshjes që parashtrova si nëntitull të këtij shkrimi. Të votosh a të mos votosh? Për mendimin tim nuk duhet votuar. Me gjithë entuziazmin që krijon fushata ka pak gjasa që socialistët të humbasin zgjedhjet. Me rrjetin e madh të përfituesve nga qeverisja e tyre dhe bollëkun e burimeve financiare e njerëzore që do të vihen në dispozicion të fushatës, me një kontroll të kënaqshëm mbi mediat dhe me një kundërshtar jo fort të aftë, shanset e tyre janë të mëdha. Por duke pasur parasysh situatën kaq komplekse ndërkombëtare dhe situatën e paqartë e të pakëndshme në vend mendoj se është e nevojshme që çdo fitues i zgjedhjeve të ardhshme të dalë nga zgjedhjet me legjitimitet minimal. Sipas KQZ pjesëmarrës në zgjedhjet e kaluara ishin diku më shumë se 40% e elektoratit që mori pjesë në proces. Në këto zgjedhje e mira do të ishte që kjo shifër të zbresë nën 20. Mos harrojmë që Gjermanët morën pjesë në zgjedhje në masën më shumë se 80% në zgjedhjet e pak javëve më herët. Një pjesëmarrje veçanërisht e ulët do të rriste shanset për krijimin e alternativave të tjera qeverisëse dhe do të mpakte autoritetin për negociata të këtyre aktorëve që vijnë në tryeza ndërkombëtare me barra personale më të rënda nga sa e do interesi i vendit. Dhe natyrisht do të tregonte se këtu ka një popull që ka njëfarë ndjeshmërie e respekton disa standarte demokratike e morale.
Mos votoni mos votoni!